00:00Giriş ve Video Hakkında Bilgilendirme
- Video, 100 soruda güncel bilgiler genel tekrarıdır.
- PDF açıklamalar kısmında mevcuttur.
- 2025 ve 2026'da gerçekleşen güncel olaylar, genel kültür, tarih, coğrafya, antik kentler, önemli bilim insanları, kaşifler, ressamlar ve edebiyat bilgileri içerir.
- Bu video, sınavda bir net dahi olsa katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
- Eksik gördüğünüz güncel bilgiler varsa yorum kısmına yazabilirsiniz.
Önemli: ÖSYM'nin güncel soruları tahmin edilemez olduğu için her bir net önemlidir.
02:17TÜRKSAT 6A'nın Özelliği
- TÜRKSAT 6A, Türkiye'nin uzay teknolojileri alanındaki önemli projelerinden biridir.
- 2025 yılında hizmete açılacaktır.
- TÜRKSAT 6A, Türkiye'nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusudur.
Önemli: TÜRKSAT 6A, Türkiye'nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusu olması nedeniyle soru potansiyeli yüksektir.
04:022025 Dünya Şampiyonası Finaline Çıkan Milli Takım
- 2025 yılında Türkiye'nin spor tarihinde ilk kez Dünya Şampiyonası finalinde mücadele eden milli takım A Milli Kadın Voleybol Takımı'dır.
- Filenin Sultanları olarak bilinen takım, Dünya Şampiyonası finalinde ikinci olarak gümüş madalya kazanmıştır.
Önemli: A Milli Kadın Voleybol Takımı'nın 2025 Dünya Şampiyonası finalindeki başarısı ve gümüş madalya kazanması önemlidir.
04:44Edip Akbayram ve Müzik Türü
- 1972'de 'Kükredi Çimenler' ile Altın Mikrofon Yarışması'nı kazanmıştır.
- Nâzım Hikmet ve Ahmed Arif gibi şairlerin dizelerini güçlü bariton vokaliyle seslendirmiştir.
- Önemli eserleri: 'Aldırma Gönül', 'Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz', 'Bekle Bizi İstanbul', 'Hasretinle Yandı Gönlüm'.
- 2025 yılında vefat eden usta sanatçı Edip Akbayram, Halk ve Protest Müzik türüyle tanınmıştır.
Önemli: Edip Akbayram'ın eserleri ve Halk ve Protest Müzik türüyle tanınması önemlidir.
06:00Yeni Zigana Tüneli ve Ovit Tüneli
- Yeni Zigana Tüneli, Doğu Karadeniz'i iç kesimlere bağlayan tarihi İpek Yolu güzergahında yer alır.
- 14.476 metrelik çift tüp uzunluğuyla Türkiye ve Avrupa'nın en uzun karayolu tünelidir.
- Yeni Zigana Tüneli, Trabzon'u Gümüşhane'ye bağlamaktadır.
- Ovit Tüneli ise Rize'yi Erzurum'a bağlamaktadır.
Önemli: Yeni Zigana Tüneli'nin Türkiye ve Avrupa'nın en uzun karayolu tüneli olması ve Trabzon-Gümüşhane bağlantısı ile Ovit Tüneli'nin Rize-Erzurum bağlantısı coğrafya ve genel kültür açısından önemlidir.
07:04Türkiye'nin Milli Muharip Uçakları
- KAAN: Türkiye'nin ilk yerli ve milli 5. nesil savaş uçağıdır. Süpersonik hız testlerini ve mühimmat entegrasyonlarını başarıyla tamamlayarak seri üretim aşamasına geçmiştir.
- ANKA-3: TUSAŞ tarafından üretilen, uçan kanat gövdeli, hayalet insansız savaş uçağıdır.
- HÜRJET: Türkiye'nin ilk yerli jet motorlu hafif taarruz ve ileri eğitim uçağıdır.
- KIZILELMA: Bayraktar tarafından geliştirilen Türkiye'nin ilk insansız savaş uçağıdır.
- AKSUNĞUR: TUSAŞ'ın yüksek faydalı yük kapasiteli, çift motorlu insansız hava aracıdır.
Önemli: KAAN'ın Türkiye'nin ilk yerli ve milli 5. nesil savaş uçağı olması, ANKA-3'ün hayalet insansız savaş uçağı, HÜRJET'in ilk yerli jet motorlu hafif taarruz ve eğitim uçağı, KIZILELMA'nın ilk insansız savaş uçağı ve AKSUNĞUR'un yüksek faydalı yük kapasiteli insansız hava aracı olması önemlidir.
08:432026 FIFA Dünya Kupası Ev Sahipleri ve Gelecek Dünya Kupaları
- Tarihte ilk kez 48 ülkenin katılımıyla gerçekleşen 2026 FIFA Dünya Kupası'na ABD, Kanada ve Meksika ev sahipliği yapacaktır.
- 2030 Dünya Kupası'nın 100. yıl özel açılış maçlarına Arjantin, Uruguay ve Paraguay ev sahipliği yapacaktır.
- 2030 Dünya Kupası'nın ana ev sahipleri İspanya, Portekiz ve Fas'tır.
- 2034 Dünya Kupası'na Suudi Arabistan'ın ev sahipliği yapması planlanmaktadır.
Önemli: 2026 Dünya Kupası ev sahipleri (ABD, Kanada, Meksika) ve 2030 Dünya Kupası'nın 100. yıl özel açılış maçları ev sahipleri (Arjantin, Uruguay, Paraguay) ile ana ev sahipleri (İspanya, Portekiz, Fas) önemlidir.
09:49Nobel Edebiyat Ödülü Kazanan Güney Koreli İlk Yazar
- 'Beden ile ruh, yaşayanlar ile ölüler arasındaki bağları sorgulayan ve tarihsel travmalarla yüzleşen yoğun şiirsel düzyazıları' ile tanınır.
- Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan Güney Koreli ilk yazar Han Kang'dır.
- Jon Fosse: 2023 Nobel Edebiyat Ödüllü Norveçli yazar/oyun yazarı.
- Annie Ernaux: 2022 Nobel Edebiyat Ödüllü Fransız otobiyografik yazardır.
- Abdulrazak Gurnah: 2021 Nobel Edebiyat Ödüllü Tanzanya kökenli yazardır.
- Haruki Murakami: Sürekli aday gösterilen çağdaş Japon romancıdır.
Önemli: Han Kang'ın Güney Koreli ilk Nobel Edebiyat Ödülü sahibi olması ve eserlerinin teması önemlidir. Diğer Nobel Edebiyat Ödülü kazananları da genel kültür açısından önemlidir.
10:312026 Kış Olimpiyat ve Paralimpik Oyunları Ev Sahipleri
- 2026 Kış Olimpiyat ve Paralimpik Oyunları İtalya'nın Milano ve Cortina şehirlerinde düzenlenecektir.
- 2030 Kış Olimpiyat Oyunları'na Fransa (Fransız Alpleri) ev sahipliği yapacaktır.
- 2034 Kış Olimpiyat Oyunları'na ABD'nin Salt Lake City şehri ev sahipliği yapacaktır.
- 2024 Yaz Olimpiyat Oyunları'na Fransa'nın Paris şehri ev sahipliği yapmıştır.
Önemli: 2026 Kış Olimpiyatları'nın İtalya'da (Milano-Cortina) düzenlenecek olması ve diğer olimpiyatların ev sahipleri önemlidir.
11:18Türk Güreş Tarihinde İlk Kadın Olimpik Madalya Kazanan
- Avrupa ve dünya şampiyonalarında Türkiye'ye altın madalyalar kazandırmıştır.
- Tokyo Olimpiyatları'nda 76 kiloda Kırgızistan'dan Aiperi Medet Kyzy'ı tuşla yenerek bronz madalya kazanmıştır.
- Türk güreş tarihinde Olimpik madalya kazanan ilk kadın güreşçi unvanını elde etmiştir.
Önemli: Türk güreş tarihinde Olimpik madalya kazanan ilk kadın güreşçinin kim olduğu bilgisi çok önemlidir.
12:00Türk Kadın Sporcuları ve Başarıları
- Yasemin Adar: Türk güreş tarihinde olimpiyat madalyası kazanan ilk kadın güreşçi.
- Buse Naz Sürmeneli: Boksta Türkiye'nin ilk kadın olimpiyat şampiyonu.
- Çağla Büyükakçay: Grand Slam turnuvası kazanan ilk kadın tenisçi.
- Tuğba Danışmaz: Üç adım atlamada Avrupa Salon Şampiyonu ve Türkiye rekortmeni atlet.
- Şennur Demir: Dünya Kadınlar Boks Şampiyonası'nda 81 kiloda altın madalya kazanan boksör.
Önemli: Yasemin Adar, Türk güreş tarihinde olimpiyat madalyası kazanan ilk kadın güreşçidir.
13:062025 Avrupa Kültür Başkentleri
- 2025 Avrupa Kültür Başkentleri: Chemnitz (Almanya) ve Nova Gorica (Slovenya).
- 2024 Avrupa Kültür Başkentleri: Bad Ischl (Avusturya) ve Bodø (Norveç).
- 2023 Avrupa Kültür Başkentleri: Timișoara (Romanya) ve Elefsina (Yunanistan).
- 2026 Avrupa Kültür Başkentleri: Oulu (Finlandiya) ve Trenčín (Slovakya).
Önemli: 2025 Avrupa Kültür Başkentleri Chemnitz (Almanya) ve Nova Gorica (Slovenya) olarak belirlenmiştir.
14:08Karadeniz Sakarya Gaz Sahası ve Üretim Platformu
- Karadeniz Sakarya Gaz Sahası'nda yerli doğalgaz üretimi günlük 40 milyon metreküpe çıkarılacak.
- 2025'te Filyos açıklarında göreve başlayan dev yüzer üretim platformunun (FPU) adı Osman Gazi Yüzer Platformu'dur.
- Fatih, Yavuz, Kanuni, Abdülhamid Han: Türkiye'nin derin deniz sondaj gemileridir.
- Barbaros Hayreddin Paşa ve Oruç Reis: Sismik araştırma gemileridir.
Önemli: Karadeniz Sakarya Gaz Sahası'nda 2025'te Filyos açıklarında göreve başlayan dev yüzer üretim platformunun adı Osman Gazi Yüzer Platformu'dur.
15:00Önemli Türk Astronom ve Matematikçiler
- Ali Kuşçu: Ölümünün 550. yıl dönümü dolayısıyla UNESCO anma ve kutlama yıl dönümleri programına alınan, Fatih Sultan Mehmet döneminde Ayasofya Medresesi başmüderrisliği yapmış büyük astronom ve matematikçi.
- Takiyüddin: İstanbul'da ilk rasathaneyi kuran 16. yüzyıl Osmanlı astronomu.
- Uluğ Bey: Timur İmparatorluğu hükümdarı, astronom ve matematikçi.
- Matrakçı Nasuh: Minyatür ustası, matematikçi ve tarihçi.
Önemli: Ali Kuşçu, Fatih Sultan Mehmet döneminde Ayasofya Medresesi'nin başmüderrisliğini yapmış önemli bir astronom ve matematikçidir.
15:55Dünyanın En Çok Kupa Kazanan Voleybol Takımı
- 2025-2026 döneminde hem CEV Kadınlar Şampiyonlar Ligi'nde hem de FIVB Kulüpler Dünya Şampiyonası'nda altın madalyalar kazanarak Guinness Rekorlar Kitabı'na giren takım VakıfBank'tır.
Önemli: VakıfBank, dünyanın en çok kupa kazanan voleybol takımı unvanıyla Guinness Rekorlar Kitabı'nda yer almaktadır.
16:35Hıfzıssıhha Aşı ve Biyoteknolojik Ürün Üretim Merkezi
- Sağlık Bakanlığı öncülüğünde Ankara Esenboğa bölgesinde inşa edilen, Türkiye'nin ulusal aşı takvimindeki aşı ihtiyacını yerli imkanlarla karşılamanın yanı sıra serum, genetik ürünler ve biyoteknolojik ilaçların AR-GE ile seri üretimini gerçekleştirmek üzere kurulan Türkiye'nin ve bölgenin en büyük aşı ve biyoteknoloji kompleksi Hıfzıssıhha Aşı ve Biyoteknolojik Ürün Üretim Merkezi'dir.
Önemli: Ankara Esenboğa'da kurulan Hıfzıssıhha Aşı ve Biyoteknolojik Ürün Üretim Merkezi, Türkiye'nin aşı ve biyoteknoloji ihtiyacını karşılayacaktır.
17:31Ünlü Türk Yönetmen ve Yapımcı Osman Sınav
- Osman Sınav: Süper Baba, Deli Yürek, Kurtlar Vadisi, Ekmek Teknesi, Sen Anlat Karadeniz, Yalnız Kurt gibi dizilerin yönetmenliğini ve yapımcılığını üstlenmiştir.
- Pars Kiraz Operasyonu ve Uzun Hikaye gibi sinema filmlerine imza atmıştır.
- 2025 yılında hayatını kaybeden usta yönetmen, yapımcı ve senaristtir.
Önemli: Osman Sınav, birçok popüler dizi ve filmin yönetmenliğini ve yapımcılığını üstlenmiş, 2025 yılında vefat etmiştir.
19:04İlber Ortaylı ve Türk Tarihçiliği
- İlber Ortaylı: İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, Osmanlı Barışı, Osmanlı'yı Yeniden Keşfetmek ve Bir Ömür Nasıl Yaşanır? gibi eserlere imza atmıştır.
- Topkapı Sarayı Müzesi Müdürlüğü görevinde bulunmuştur.
- 2026 yılında hayatını kaybeden dünyaca ünlü Türk tarihçi, yazar ve akademisyendir.
Önemli: İlber Ortaylı, Türk tarihinin önemli isimlerinden olup, 2026 yılında vefat etmiştir.
20:40Farabi ve İslam Bilim Dünyasındaki Yeri
- Farabi: 870-950 yılları arasında yaşamış, felsefe, mantık, matematik, siyaset bilimi ve musiki alanlarında çalışmalar yapmıştır.
- İslam dünyasında felsefenin bağımsız bir disiplin haline gelmesini sağlamıştır, Türk-İslam bilginidir.
- Muallim-i Sani (İkinci Öğretmen) unvanıyla anılmıştır.
- Batı dünyasında 'Alpharbius' adıyla anılmıştır.
- İhsanü'l-Ulûm (İlimlerin Sayımı), El-Medinetü'l-Fâzıla (Erdemli Şehir) ve Kitâbü'l-Mûsîkâ el-Kebîr adlı eserleri vardır.
Önemli: Farabi, 'İkinci Öğretmen' unvanıyla bilinen, İslam felsefesinin önemli isimlerinden biridir.
22:03Diğer Önemli İslam Bilginleri
- İbn-i Sina: 'Avicenna' olarak bilinir, tıp alanında 'Eş-Şeyhü'r-Reis' ve 'Tıbbın Babası' olarak anılır. El-Kanun fi't-Tıb ve Kitabü'ş-Şifa eserleri vardır.
- İbn-i Rüşd: 'Averroes' olarak bilinir, Endülüs filozofudur, Aristo'nun eserlerine yaptığı kapsamlı yorumlar nedeniyle Batı'da 'Büyük Yorumcu' olarak anılır.
- Gazzali: Nizamiye Medreseleri'nin baş müderrisidir. Felsefecilerin Tutarsızlığı eleştirildiği Tehafütü'l-Felasife ve İhyau'l-Ulûmü'd-Din eserleriyle tanınır.
- İbn-i Haldun: Sosyoloji, tarih, felsefe ve iktisat biliminin kurucusu olarak kabul edilir. Mukaddime adlı eseri vardır.
Önemli: İbn-i Sina, İbn-i Rüşd, Gazzali ve İbn-i Haldun İslam bilim dünyasının önemli isimleridir.
23:052025 ve 2026 Dünya Kitap Başkentleri
- UNESCO tarafından belirlenen 2025 Dünya Kitap Başkenti Rio de Janeiro (Brezilya)'dır.
- UNESCO tarafından belirlenen 2026 Dünya Kitap Başkenti Rabat (Fas)'tır.
Önemli: 2025 Dünya Kitap Başkenti Rio de Janeiro, 2026 Dünya Kitap Başkenti ise Rabat'tır.
23:41Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) ve Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) Kurucu Üyeleri
- 1951 yılında Paris Antlaşması ile temelleri atılan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) ve 1957 yılında Roma Antlaşması ile kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET), günümüz Avrupa Birliği'nin temellerini oluşturan 'Altılar' (6 Kurucu Ülke) tarafından hayata geçirilmiştir.
- Kurucu üyeler arasında Fransa, Almanya, Lüksemburg, Hollanda ve İtalya yer alır.
- İngiltere, kurucu üyeler arasında yer almaz. İngiltere, 1973 yılında katılmış, 2016 referandumu sonrasında 31 Ocak 2020 tarihinde 'Brexit' süreciyle birlikten ayrılmıştır.
Önemli: İngiltere, Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ile Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun kurucu üyelerinden değildir.
24:00Avrupa Birliği Kurucu Üyeleri
- 1951 yılında Paris Antlaşması ile temelleri atılan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) ve 1957 Roma Antlaşması ile kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET), günümüz Avrupa Birliği'nin temelini oluşturan 'Altılar' (6 Kurucu Ülke) tarafından hayata geçirilmiştir.
- Avrupa Birliği'ne üye olmayan Avrupa ülkeleri: Norveç, İsviçre, Türkiye, Ukrayna.
- İngiltere, 2020 yılında Brexit Antlaşması ile Avrupa Birliği'nden ayrılmıştır.
- Avrupa Birliği kurucu üyeleri: Fransa, Lüksemburg, Almanya, Hollanda, İtalya, Belçika.
Önemli: Avrupa Birliği'nin kurucu üyeleri sınavda çıkabilir.
25:30Kalkınma Yolu Projesi
- Basra Körfezi'nde inşa edilen Büyük Fav Limanı'ndan başlayarak Irak'ın kuzeyinden güneyine demir yolu ve kara yolu hatlarıyla geçen, Şırnak (Ovaköy) sınırından Türkiye'ye bağlanıp Avrupa'ya kesintisiz bir ticaret koridoru oluşturmayı hedefleyen Türkiye, Irak, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında dörtlü mutabakat zaptı imzalanan ve 'Yeni İpek Yolu' olarak adlandırılan stratejik koridor projesi Kalkınma Yolu Projesidir.
Önemli: Kalkınma Yolu Projesi, Türkiye'nin jeopolitik açıdan çok önemli bir projesidir ve sınavda çıkma ihtimali yüksektir.
26:30Diğer Önemli Koridorlar
- Zengezur Koridoru: Azerbaycan anakarasını Ermenistan üzerinden Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ne ve oradan Türkiye'ye bağlayacak stratejik bir güzergahtır.
- Orta Koridor (Trans Hazar Hattı): Çin'den başlayıp Orta Asya, Hazar Denizi ve Kafkaslar üzerinden Türkiye ve Avrupa'ya uzanan tarihi İpek Yolu'nun modern hattıdır.
- TRACECA Koridoru: Avrupa-Kafkasya-Asya Ulaştırma Koridoru'dur.
- IMEC (Hindistan-Ortadoğu-Avrupa Koridoru): Hindistan, Ortadoğu ve Avrupa'yı birbirine bağlayan bir planlama ve altyapı girişimidir.
27:15Milli Mücadele Dönemi Kadın Kahramanları
- Milli Mücadele yıllarında deniz yoluyla İnebolu Limanı'na getirilen cephane ve mühimmatın kağnılarla cephe hattına taşındığı güzergah İstiklal Yolu'dur.
- Şerife Bacı: 1921 yılının çetin kış şartlarında bebeği Elif ile birlikte Kastamonu kışlası yakınlarına kadar mermileri ulaştırmış, cephanenin ıslanmaması için üzerindeki örtüyü mermilere ve yavrusunu sararak soğuktan donarak şehit düşen Türk kadın kahramanıdır. İstiklal Yolu'nun simgesi hâline gelmiştir.
- Çete Ayşe (Emir Ayşe): Aydın Nazilli bölgesinde Yunan işgaline karşı efelerle birlikte Kuva-yi Milliye saflarında çatışmalara bizzat katılan Batı Cephesi kadın kahramanıdır.
- Halime Çavuş: Kastamonu'da erkek kılığına girerek cepheye cephane taşıyan, bacağından yaralanıp gazi olan ve Atatürk tarafından ödüllendirilen milli kahramandır.
- Hafız Selman İzbel: Kastamonu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Kadın Kolu kurucusu olup orduya yiyecek, giyecek ve lojistik yardım toplanmasında öncülük eden aydın Türk kadınıdır.
- Halide Edip Adıvar: Batı Cephesi'nde onbaşı ve çavuş rütbeleriyle görev almış, 'Ateşten Gömlek', 'Vurun Kahpeye' gibi önemli romanları vardır.
29:42Ünlü Sanat Eserleri ve Ressamları
- İnci Küpeli Kız: Johannes Vermeer
- Guernica: Pablo Picasso
- Çığlık: Edvard Munch
- Venüs'ün Doğuşu: Sandro Botticelli
- Yıldızlı Gece: Vincent van Gogh
Önemli: ÖSYM daha önce İnci Küpeli Kız tablosunu sormuştur.
30:35Dünya Edebiyatının Başyapıtları ve Yazarları
- Savaş ve Barış, Anna Karenina, İnsan Ne İle Yaşar?, Diriliş: Lev Tolstoy
- Dönüşüm, Dava, Şato, Milena'ya Mektuplar, Babaya Mektup: Franz Kafka
- Suç ve Ceza, Karamazov Kardeşler, Budala, Yeraltından Notlar, Kumarbaz, Beyaz Geceler: Fyodor Dostoyevski
- Sefiller, Notre Dame'ın Kamburu, Bir İdam Mahkumunun Son Günü, Deniz İşçileri: Victor Hugo
- 1984, Hayvan Çiftliği, Katalonya'ya Selam, Paris ve Londra'ya Beş Parasız, Boğulmamak İçin: George Orwell
31:352026 Türk Dünyası Kültür Başkenti
- TÜRKSOY (Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı) Kültür Bakanları Daimi Konseyi tarafından alınan kararla 2026 Türk Dünyası Kültür Başkenti ilan edilen şehir Göynük (Bolu) olmuştur.
- Napoli: 2026 Avrupa Spor Başkenti
- Tromsø: 2026 Avrupa Gençlik Başkenti
- Priştine: 2026 Akdeniz Spor Başkenti
- Rio de Janeiro: 2026 UNESCO Dünya Kitap Başkenti
Önemli: TÜRKSOY tarafından ilan edilen 2026 Türk Dünyası Kültür Başkenti Göynük (Bolu) sınavda çıkabilir.
32:59Önemli Türk Fizik Mühendisi ve Akademisyen
- Giyilebilir kalpli pil, pilsiz çalışan kalp çipi, cilt kanseri teşhis cihazı, beyin iğnesi ve sindirilebilir sensör gibi piezoelektrik tabanlı önemli medikal icatlara imza atan Canan Dağdeviren, Harvard Üniversitesi Genç Akademi Üyeliği'ne seçilen ilk Türk bilim insanıdır.
- Forbes'un '30 Yaş Altı 30 Bilim İnsanı' ve MIT Technology Review'un '35 Yaş Altı Mucitler' listelerinde yer almıştır.
- BBC tarafından 'İlham Veren 100 Kadın' arasına seçilen Türk fizik mühendisi ve akademisyen Canan Dağdeviren'dir.
Önemli: Canan Dağdeviren'in başarıları ve aldığı ödüller sınavda soru olarak gelebilir.
34:00Ay'a Başarılı İniş Yapan Ülkeler
- 1959 yılından günümüze kadar birçok ülke Ay'a araç gönderme girişiminde bulunmuş, ancak yalnızca 5 ülke Ay yüzeyine kontrollü ve yumuşak iniş (soft landing) gerçekleştirmeyi başarmıştır.
- Ay'a yumuşak iniş yapan ve başarılı olan 5 ülke: Rusya (SSCB), Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Çin, Japonya, Hindistan.
- Rusya (SSCB): 1966 yılında Luna 9 aracıyla Ay yüzeyine ilk başarılı yumuşak inişi gerçekleştiren ülkedir.
- Amerika Birleşik Devletleri (ABD): 1966 yılında Surveyor 1 ile yumuşak iniş yapmış, 1969'da Apollo 11 ile Ay'a ilk insanlı inişi başarmıştır.
- Çin: 2013 yılında Chang'e 3 göreviyle ilk inişini, ayrıca Ay'ın karanlık yüzeyine ilk inişi (Chang'e 4) gerçekleştiren ülkedir.
- Japonya: 2024 yılında SLIM aracıyla Ay'a başarılı iniş yapan beşinci ülkedir.
- Hindistan: 2023 yılında Chandrayaan-3 ile Ay'ın güney kutbuna başarılı iniş yapan dördüncü ülkedir.
Önemli: Ay'a başarılı iniş yapan ülkeler ve iniş yaptıkları araçlar/görevler sınavda çıkabilir.
36:00Ay'a Başarılı İniş Yapan Ülkeler
- 1959 yılından günümüze kadar birçok ülke Ay'a araç gönderme girişiminde bulunmuştur.
- Ancak yalnızca 5 ülke Ay yüzeyine kontrollü ve yumuşak iniş (soft landing) gerçekleştirmeyi başarmıştır.
- Aşağıdaki ülkeler başarıyla Ay'a iniş gerçekleştirmiştir:
- 1. Sovyetler Birliği (Rusya): 1966 yılında Luna 9 aracıyla Ay yüzeyine ilk başarılı inişi gerçekleştirmiştir.
- 2. Amerika Birleşik Devletleri (ABD): 1966 yılında Surveyor 1 ile ilk inişi yapmıştır. 1969'da Apollo 11 ile insanlı ilk inişi başarmıştır.
- 3. Çin: 2013 yılında Chang'e-3 ile Ay'a ilk inişini yapmış, 2019'da Chang'e-4 ile Ay'ın karanlık yüzüne ilk inişi gerçekleştirmiştir.
- 4. Hindistan: 2023 yılında Ay'ın güney kutup yakınına başarılı iniş yapan ilk ülke unvanını almıştır (Chandrayaan-3).
- 5. Japonya: 2024 yılında SLIM (Smart Lander for Investigating Moon) uzay aracıyla Ay'a hassas iniş yaparak bu kulübe giren 5. ülke olmuştur.
Önemli: Ay'a başarılı iniş yapan son ülke Japonya'dır.
36:39Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Kurucu Cumhurbaşkanı
- Kıbrıs Türkleri'nin varoluş mücadelesinde Dr. Fazıl Küçük ile birlikte önemli görevler üstlenmiştir.
- Rumların EOKA terör örgütüne karşı 1958 yılında kurulan Türk Mukavemet Teşkilatı (TMT) kurucuları ve liderleri arasında yer almıştır.
- Kıbrıs Türk Federe Devleti ile 1983'te bağımsızlığını ilan eden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) kurucu cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'tır.
- 1960 yılında Kıbrıs Cumhuriyeti Zürih ve Londra Antlaşmaları ile kurulmuştur. Cumhurbaşkanı Rum lider III. Makarios, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Türk lider Dr. Fazıl Küçük olmuştur.
- TMT 1958'de Rum EOKA terör örgütüne karşı kurulmuştur. Lideri ve 1983'te kurulan KKTC'nin ilk Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'tır.
- 1974 Kıbrıs Barış Harekatı Başbakanı Bülent Ecevit (Kıbrıs'ın Fatihi), Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan, Dışişleri Bakanı Turan Güneş ('Ayşe tatile çıksın' şifresini veren), Genelkurmay Başkanı Semih Sancar'dır.
- Şehit Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel, Cumhuriyet tarihinin ilk hava harp şehididir.
Önemli: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'tır. Kıbrıs Barış Harekatı'nın başbakanı Bülent Ecevit'tir.
38:45Portekiz'deki Karanfil Devrimi ve Diğer Önemli Devrimler
- Portekiz'de 25 Nisan 1974 günü şiddet kullanılmadan gerçekleştirilen askeri darbe, Karanfil Devrimi olarak adlandırılır.
- Portekiz'in otoriter bir diktatörlükten demokrasiye geçişini sağlayan iki yıllık bir değişim döneminin başlangıcı olmuştur.
- Ekim Devrimi (1917): Rusya'da Çarlık devrildi, SSCB kuruldu (Lenin).
- Kültür Devrimi (1966): Çin'de Mao liderliğinde komünizm pekiştirildi.
- Karanfil Devrimi (1974): Portekiz'de diktatörlük kansız bitti, demokrasi geldi.
- İslam Devrimi (1979): İran'da Şah devrildi, teokratik rejim kuruldu (Humeyni).
- Kadife Devrimi (1989): Çekoslovakya'da komünizmden demokrasiye geçildi.
- Noel Devrimi (1989): Romanya'da Çavuşesku kurşunla bitirildi (kanlı).
- Gül Devrimi (2003): Gürcistan'da Şevardnadze iktidarı devrildi.
- Turuncu Devrim (2004): Ukrayna'da şaibeli seçim iptal edildi, Yuşçenko kazandı.
- Lale Devrimi (2005): Kırgızistan'da Akayev yönetimi devrildi.
- Yasemin Devrimi (2010): Tunus'ta Arap Baharı'nı başlatan devrimdir.
Önemli: Portekiz'deki Karanfil Devrimi, diktatörlükten demokrasiye geçişi sağlamıştır.
40:11Milli Mücadele Dönemi Romanları
- Milli Mücadele yıllarında bizzat cephede onbaşı ve çavuş rütbeleriyle görev alan yazar Halide Edip Adıvar'ın, İzmir'in işgali ve sonrasındaki bağımsızlık mücadelesini Peyami, İhsan ve Ayşe karakterleri üzerinden işlediği ve Kurtuluş Savaşı'nı doğrudan konu edinen ilk romanı 'Ateşten Gömlek'tir.
- Kurtuluş Savaşı ve Milli Mücadele'yi konu alan Türk Romanları:
- Ateşten Gömlek (1922) - Halide Edip Adıvar
- Vurun Kahpeye (1926) - Halide Edip Adıvar
- Dikmen Yıldızı - Aka Gündüz
- Halas - Mehmet Rauf
- Yaban - Yakup Kadri Karaosmanoğlu
- Ankara - Yakup Kadri Karaosmanoğlu
- Üç İstanbul - Mithat Cemal Kuntay
- Biz İnsanlar (1939) - Peyami Safa
- Esir Şehrin İnsanları - Kemal Tahir
- Yorgun Savaşçı - Kemal Tahir
- Var Olmak - İlhan Tarus
- Kalpaklılar - Samim Kocagöz
- Hükümet Meydanı - Samim Kocagöz
- Dolu Dizgin - Tarık Buğra
- Küçük Ağa - Tarık Buğra
- Kurtlar Sofrası - Attila İlhan
Önemli: Halide Edip Adıvar'ın ilk Kurtuluş Savaşı romanı 'Ateşten Gömlek'tir.
41:37Keşmir Sorunu ve Diğer Uluslararası Çatışma Bölgeleri
- 1947 yılında İngiltere'nin Hindistan Yarımadası'ndan çekilmesi ve iki bağımsız devletin kurulması sürecinden günümüze kadar devam eden, nüfusunun çoğunluğu Müslüman olmasına rağmen yönetiminin Hindistan'a bağlanma kararı almasıyla başlayan ve nükleer güç sahibi iki ülke arasında savaşlara yol açan Keşmir Sorunu, Pakistan ve Hindistan arasında yaşanmaktadır.
- Keşmir Sorunu: 1947'den beri süregelen sınır ve egemenlik çatışmasıdır.
- İsrail - Filistin: Ortadoğu Sorunu (Kudüs, Batı Şeria, Gazze Şeridi ve Mülteciler Meselesi).
- Azerbaycan - Ermenistan: Karabağ ve Zengazur Koridoru Sorunu.
- Türkiye - Suriye: Sınır güvenliği, Fırat'ın doğusu, terör koridoru ve sığınmacı meselesi.
- Rusya - Ukrayna: Kırım'ın ilhakı, Donbas Bölgesi ve Karadeniz hakimiyeti çatışması.
Önemli: Keşmir Sorunu, Pakistan ve Hindistan arasında yer alan önemli bir uluslararası sorundur.
42:57UNESCO ve OECD Genel Merkezleri
- Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) ile Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) genel merkezleri Paris'te yer almaktadır.
- New York: Birleşmiş Milletler (BM) ve UNICEF Merkezleri.
- Cenevre: Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Merkezleri.
- Londra: Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Merkezi.
- Paris: UNESCO ve OECD Merkezleri.
- Brüksel: Avrupa Birliği (AB) ve NATO Merkezleri.
Önemli: UNESCO ve OECD'nin genel merkezleri Paris'tedir. NATO ve AB'nin merkezi Brüksel'dedir.
43:472026 Yılı Dünya Başkentleri ve Türk Dünyası Yılları
- Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) tarafından 2026 yılı Türk sosyolojisinin kurucusu ve fikir adamı anısına Ziya Gökalp Anma Yılı olarak ilan edilmiştir.
- UNESCO tarafından ilan edilen 2026 Dünya Kitap Başkenti Fas'ın Rabat şehridir.
- Ankara: TÜRKSOY Genel Merkezi.
- Ziya Gökalp: TÜRKSOY tarafından 2026 Anma Yılı ilan edilmiştir.
- Andican (Özbekistan): TÜRKSOY 2026 Kültür Başkenti.
- İstanbul: Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreterlik Merkezi.
- Cidde: İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Merkezi.
- Strazburg (Fransa): Avrupa Parlamentosu Merkezi.
- Rabat (Fas): UNESCO 2026 Dünya Kitap Başkenti.
- Guimaraes (Portekiz): 2026 Avrupa Yeşil Başkenti.
- Bağdat (Irak): 2026 İslam Dünyası Kültür Başkenti.
- Viyana (Avusturya): OPEC Merkezi, Eurovision 2026 Ev Sahibi.
Önemli: 2026 yılı Ziya Gökalp Anma Yılı (TÜRKSOY), 2026 Dünya Kitap Başkenti Rabat (UNESCO), 2026 Avrupa Yeşil Başkenti Guimaraes, 2026 İslam Dünyası Kültür Başkenti Bağdat'tır.
46:38Birleşmiş Milletler Tarafından İlan Edilen 2026 Yılı ve Türk/İslam Dünyası Başkentleri
- Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu tarafından 2026 yılı Uluslararası Meralar ve Çobanlar Yılı olarak ilan edilmiştir.
- 2026 yılı Türk ve İslam dünyası başkent eşleştirmelerinden yanlış olanı Avrupa Yeşil Başkenti - Viyana (Avusturya)'dır. Doğrusu Guimaraes'tir.
- Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Turizm Başkenti - Ankara (Doğru)
- Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) Turizm Başkenti - Şuşa (Doğru)
- TÜRKSOY Kültür Başkenti - Andican (Özbekistan) (Doğru)
- İslam Dünyası Kültür Başkenti - Bağdat (Irak) (Doğru)
- Avrupa Yeşil Başkenti - Viyana (Avusturya) (Yanlış - Doğrusu Guimaraes)
- Viyana, Eurovision 2026'ya ev sahipliği yapmıştır.
Önemli: BM 2026'yı Uluslararası Meralar ve Çobanlar Yılı ilan etmiştir. Avrupa Yeşil Başkenti Guimaraes'tir, Viyana değil.
47:55Türkiye'nin 2026-2035 Dönemi On Yılları
- Nüfus yapısının korunması ve aile kurumunun güçlendirilmesi amacıyla Türkiye'de 2026-2035 dönemi aşağıdaki on yıllar olarak ilan edilmiştir:
- Gençlik ve İstihdam On Yılı
- Aile ve Nüfus On Yılı
- Dijital Gelecek ve İnovasyon On Yılı
- Yeşil Kalkınma ve Sürdürülebilirlik On Yılı
- Sağlıklı Yaşlanma ve Sosyal Destek On Yılı
Önemli: Türkiye'nin 2026-2035 dönemi için ilan edilen on yıllar, nüfus ve aile yapısının korunmasını hedeflemektedir.
48:00Nüfus Yapısının Korunması ve Aile Kurumunun Güçlendirilmesi
- Türkiye'de nüfus artış hızı, çocuk nüfus oranı ve doğum oranları azalmakta, yaşlı nüfus oranı ise %11'i geçmiştir.
- Ülke nüfusunun yaşlanmaya doğru gitmesi ve doğum oranlarının azalması nedeniyle, 2026-2035 yılları arası 'Aile ve Nüfus On Yılı' olarak ilan edilmiştir.
Önemli: 2026-2035 dönemi 'Aile ve Nüfus On Yılı' olarak ilan edilmiştir.
48:39Uluslararası Başkentler ve Unvanlar (2025-2026)
- 2025 UNESCO Dünya Kitap Başkenti: Rio de Janeiro (Brezilya).
- 2026 UNESCO Dünya Kitap Başkenti: Rabat (Fas).
- 2026 UNESCO-UIA Dünya Mimarlık Başkenti: Barselona (İspanya).
- 2026 Dünya Tasarım Başkenti: Frankfurt RheinMain (Almanya).
- 2026 Avrupa Yeşil Başkenti: Guimarães (Portekiz).
- 2026 Avrupa Kültür Başkentleri: Oulu (Finlandiya) ve Trenčín (Slovakya).
- 2026 Avrupa Gençlik Başkenti: Tromsø (Norveç).
- 2026 İslam Dünyası Kültür Başkenti (ICESCO): Bağdat (Irak).
- 2026 Türk Devletleri Teşkilatı Turizm Başkenti: Ankara (Türkiye).
- 2026 EIT (Eco) Turizm Başkenti: Şuşa (Azerbaycan).
49:39Türkiye'nin İlk Yurt Dışı Sondaj Gemisi
- Türkiye'nin enerji diplomasisi ve denizlerde arama faaliyetleri kapsamında ilk yurt dışı sondaj çalışmalarını gerçekleştirecek gemisi 'Çarı Bey'dir.
- Karadeniz'de ilk doğalgaz keşfini yapan sondaj gemisi 'Fatih'tir.
- Türkiye'nin ikinci derin deniz sondaj gemisi 'Yavuz'dur.
- Türkiye'nin üçüncü sondaj gemisi 'Kanuni'dir.
- 'Abdülhamid Han' yedinci nesil teknolojiye sahip sondaj gemisidir.
Önemli: Türkiye'nin ilk yurt dışı sondaj gemisi 'Çağrı Bey'dir.
50:28Milli Aile Haftası
- Toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla alınan karar doğrultusunda, Türkiye'de her yıl mayıs ayının son haftası 'Milli Aile Haftası' olarak kutlanacaktır.
Önemli: Mayıs ayının son haftası 'Milli Aile Haftası' olarak kutlanacaktır.
50:58Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ve Ortak Türk Alfabesi
- Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) bünyesinde kurulan Türk Dünyası Ortak Alfabe Komisyonu'nun çalışmaları sonucunda, Türk dilleri arasındaki iletişimi güçlendirmek amacıyla kabul edilen 'Ortak Türk Alfabesi' 34 harften oluşmaktadır.
- TDT, 2009 yılında Nahçıvan Anlaşması ile kurulmuştur ve merkezi İstanbul'dur.
- TDT üyeleri: Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan.
- TDT gözlemcileri: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Türkmenistan, Macaristan.
- 2026 Turizm Başkenti: Ankara.
- Türksoy Merkezi: Ankara.
- Türkpa Merkezi: Bakü.
Önemli: Ortak Türk Alfabesi 34 harften oluşmaktadır. TDT'nin 2026 Turizm Başkenti Ankara'dır.
52:07Cumhurbaşkanlığı Arması ve Türk Devletleri
- Cumhurbaşkanlığı armasında ve forsunda yer alan simgelerle ilgili olarak, çevresindeki 16 yıldız tarihteki 16 büyük Türk İmparatorluğu'nu temsil ederken, bu yıldızların merkezinde yer alan güneş Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ni simgelemektedir.
- 16 Büyük Türk İmparatorluğu: Büyük Hun İmparatorluğu, Batı Hun İmparatorluğu, Avrupa Hun İmparatorluğu, Ak Hun İmparatorluğu, Göktürk İmparatorluğu, Avar İmparatorluğu, Hazar Kağanlığı, Uygur Kağanlığı, Karahanlılar, Gazneliler, Büyük Selçuklu Devleti, Harzemşahlar, Altın Orda Devleti, Timur İmparatorluğu, Babür İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu.
Önemli: Cumhurbaşkanlığı armasındaki güneş, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ni simgeler.
53:24NATO Antlaşması ve 5. Madde
- NATO Antlaşması'nın 'Bir üyeye yapılan saldırı tüm üyelere yapılmış sayılır' ilkesini içeren 5. maddesi, örgüt tarihinde ilk ve tek kez 11 Eylül 2001 Terör Saldırıları'nın ardından yürürlüğe konulmuştur.
- NATO, 4 Nisan 1949'da Washington Antlaşması ile SSCB'ye karşı kurulmuştur.
- NATO'nun genel merkezi Brüksel'dir.
- Karar organı Kuzey Atlantik Konseyi'dir ve kararlar oy birliği ile alınır.
- Türkiye, Kore Savaşı'na asker gönderilmesinin ardından 18 Şubat 1952'de Yunanistan ile birlikte NATO'ya dahil olmuştur.
- Son üyeler: Finlandiya (2023) ve İsveç (2024).
- 2026 NATO Zirvesi Ankara'da gerçekleştirilecektir.
Önemli: NATO'nun 5. maddesi ilk kez 11 Eylül 2001 Terör Saldırıları sonrası işletildi. Türkiye 1952'de NATO'ya üye oldu. Son üyeler Finlandiya ve İsveç'tir. 2026 NATO Zirvesi Ankara'da yapılacaktır.
55:00Türk Pop Müziği ve Ünlü Söz Yazarları
- Türk pop müziğine 'İnleyen Nâmeler' ve 'Hür Doğdum Hür Yaşarım' gibi klasikleşmiş şarkıların söz yazarı olan ve Mart 2026'da hayatını kaybeden ünlü söz yazarı Ülkü Aker'dir.
- Yaşar Kemal: Çukurova destansı anlatıcısı, 'İnce Memed' romanının dünyaca ünlü yazarı.
- Orhan Kemal: İşçi ve köylü yaşamını gerçekçi dille işleyen, 'Hanımın Çiftliği' ve 'Murtaza' eserlerinin yazarı.
- Celal Güzelses: 'Mardin Kapı Şen Olur' türküsünün derleyicisi/söz yazarı, Atatürk tarafından 'Şark Bülbülü' unvanı verilen sanatçı.
Önemli: Ülkü Aker, 'İnleyen Nâmeler' ve 'Hür Doğdum Hür Yaşarım' şarkılarının söz yazarıdır.
56:00Yaklaşan Önemli Etkinlikler ve Yerleri (2026)
- 2026 NATO Zirvesi: Türkiye (Ankara).
- G-7 Zirvesi: Fransa.
- G-20 Zirvesi: ABD.
- 2026 Teknofest: Şanlıurfa.
- Eurovision Şarkı Yarışması: Avusturya (Viyana).
- 2026 EXPO: İstanbul.
- UEFA Avrupa Ligi Finali: İstanbul.
- UEFA Şampiyonlar Ligi Finali: Macaristan.
- Akdeniz Oyunları: İtalya.
- FIFA Dünya Kupası: ABD, Kanada, Meksika.
- Kış Olimpiyat Oyunları: İtalya.
Önemli: 2026 Teknofest Şanlıurfa'da, 2026 EXPO ve UEFA Avrupa Ligi Finali İstanbul'da yapılacaktır.
56:53Türk Resminde Önemli Ressamlar ve Eserleri
- Türk resminde 'asker ressamlar' kuşağının öncülerinden, özellikle peyzaj, natürmort ve İstanbul manzaralarıyla tanınan, 'Üsküdar'da Çeşme', 'Bursa'da Ağaçlar' eserlerinin yanı sıra 'Karpuzlu Natürmort' tablosuyla bilinen ressam Şeker Ahmet Paşa'dır.
- Hoca Ali Rıza: 'Üsküdar Ressamı' olarak bilinen manzara ustası.
- İbrahim Çallı: 'Zeybekler' ve 'Çallı Kuşağı'nın öncüsü.
- Osman Hamdi Bey: 'Kaplumbağa Terbiyecisi' ve Türk müzeciliğinin kurucusu.
- Hikmet Onat: Boğaz ve balıkçı tekneleri manzaralarıyla tanınan Çallı kuşağı ressamı. Paris'te Louvre Müzesi'nde hayatındayken resmi kabul edilen ilk Türk ressamı Şeker Ahmet Paşa'dır.
Önemli: Şeker Ahmet Paşa, 'Karpuzlu Natürmort' ile tanınır ve Louvre Müzesi'ne eseri kabul edilen ilk Türk ressamıdır.
58:06Çanakkale Savaşları ve 18 Mart Kahramanı
- Çanakkale Savaşları'nda 18 Mart 1915 Deniz Zaferi'nin kazanılmasında Müstahkem Mevkii Komutanı olarak büyük başarı gösteren ve Türk askeri tarihinde '18 Mart Kahramanı' unvanıyla anılan komutan Cevat Çobanlı'dır.
- Kazım Karabekir: Aktepe Kahramanı ve Şark Fatihi.
- Rauf Orbay: Hamidiye Kahramanı.
- Gazi Osman Paşa: Plevne Kahramanı.
- Enver Paşa: Edirne Fatihi.
Önemli: 18 Mart Kahramanı unvanıyla anılan komutan Cevat Çobanlı'dır.
59:19Cumhuriyet Dönemi Bankaları
- Cumhuriyet Dönemi'nde ulusal sanayi yatırımlarını finanse etmek, tekstil ve dokuma fabrikalarını kurup işletmek amacıyla 1933 yılında faaliyete geçirilen ve bünyesinde pek çok fabrika barındıran Atatürk Dönemi bankası Sümerbank'tır.
- İş Bankası (1924): Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk özel / ulusal bankası.
- Etibank (1935): Madencilik ve enerji sektörünü finanse etmek için kurulan banka.
- Denizbank (1938): Denizcilik ve liman işletmeciliğini desteklemek amacıyla kurulan banka.
- Sanayi ve Maadin Bankası: İlk sanayi bankası.
Önemli: Sümerbank, 1933 yılında tekstil ve dokuma sanayisini desteklemek amacıyla kurulmuştur.
1:00:00Atatürk Dönemi Bankaları
- İş Bankası: 1924 yılında kurulan Türkiye'nin ilk özel/ulusal bankasıdır.
- Sümerbank: 1933 yılında kurulan, sanayi ve tekstil yatırımlarını yöneten öncü devlet bankasıdır.
- Etibank: 1935 yılında kurulan, madencilik ve enerji sektörünü finanse etmek amacıyla kurulmuştur.
- Denizbank: 1937 yılında kurulan, denizcilik ve liman işletmeciliğini geliştirmek amacıyla kurulmuştur.
- Sanayi ve Maadin Bankası: 1925 yılında kurulan, Osmanlı'dan devralınan sanayi tesislerini işletmek için kurulan ilk sanayi bankasıdır.
1:00:16Antik Kentler ve Konumları
- Aizanoi Antik Kenti (Kütahya): Dünyanın ilk borsa binasının bulunduğu yerdir.
- Ani Harabeleri (Kars): Van'da değil, Kars'tadır.
- Dara Antik Kenti (Mardin): Şanlıurfa'da değil, Mardin'dedir.
- Patara Antik Kenti (Antalya): Muğla'da değil, Antalya'dadır. Likya Birliği'nin başkentidir.
- Perge Antik Kenti (Antalya): İzmir'de değil, Antalya'dadır. İzmir'de Efes ve Bergama antik kentleri bulunur.
Önemli: Aizanoi Antik Kenti'nin dünyanın ilk borsa binasını barındırması önemlidir.
1:01:18Güneş Sistemi Gezegenleri
- Merkür: Güneş'e en yakın ve Güneş Sistemi'nin en küçük gezegenidir.
- Mars: Yüzeyindeki demir oksit nedeniyle 'Kızıl Gezegen' olarak bilinir.
- Venüs: Güneş Sistemi'nin en sıcak gezegenidir, diğer gezegenlerin tersi istikamette döner. 'Çoban Yıldızı' ve 'Dünya'nın İkizi' olarak bilinir.
- Jüpiter: Güneş Sistemi'nin en büyük 'Gaz Devi' olarak bilinir.
- Satürn: Halkalarıyla bilinen gezegendir.
Önemli: Venüs'ün Güneş Sistemi'nin en sıcak gezegeni olması ve tersi istikamette dönmesi kritik bilgilerdir.
1:02:17Geleneksel Halk Takvimi ve Meteoroloji
- Cemre: Havaya, suya ve toprağa düştüğüne inanılan sıcaklıktır.
- Kocakarı Soğukları (Berdül'acüz): Mart ayında görülen ani ve şiddetli soğuklardır.
- Hıdırellez: 21 Mart'ta gece ve gündüzün eşitlenmesiyle kutlanan yeni yıl Nevruz'dur. Hıdırellez ise 5-6 Mayıs tarihlerinde kutlanır.
- Erbain: Kış mevsiminin en sert geçen 40 günlük ilk dönemidir.
- Pastırma Yazı: Sonbaharın sonlarında yaşanan geçici ılık havadır.
Önemli: Hıdırellez ve Nevruz tarihlerinin karıştırılmaması önemlidir.
1:03:20Milli Eğitim Müfredatındaki Yeni Kavramlar
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında 'Orta Asya' yerine 'Türkistan' kavramı kullanılmaya başlanmıştır.
- Ormanlarımız yerine 'Yeşil Vatan'.
- Türkiye'nin deniz yetki alanı yerine 'Mavi Vatan'.
- Türkiye'nin hava sahası yerine 'Gök Vatan'.
- Bizans yerine 'Doğu Roma'.
- Ermeni meselesi yerine 'Asılsız Ermeni İddiaları'.
- Haçlı Seferleri yerine 'Haçlı Saldırıları'.
- Ege Denizi yerine 'Adalar Denizi'.
- Coğrafi Keşifler yerine 'Sömürgeciliğin Başlangıcı'.
- Tehcir Kanunu yerine 'Sevk ve İskan Kanunu'.
- Pontus Meselesi yerine 'Asılsız Pontus İddiaları'.
Önemli: Orta Asya'nın 'Türkistan' olarak adlandırılması ve diğer yeni kavramlar sınavda çıkabilir.
1:04:40UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ndeki Geleneksel Zeka Oyunları
- Cirit: At üzerinde mızrak fırlatılarak oynanan geleneksel ata sporudur.
- Mangala (Göçürme): 2020 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi'ne kaydedilen, 12 veya 18 kuyu ve taşlarla oynanan strateji, taktik ve mantık geliştirmeyi amaçlayan Türk zeka oyunudur.
- Kökbörü (Oğlak Kapmaca): Atlı sporcuların kesilmiş bir oğlağı kapıp belirlenen hedefe taşıması oyunudur.
- Matrak: Osmanlı döneminde kalkan ve yumuşak lobutlarla oynanan kılıç talim oyunudur.
- Aşık Oyunu: Koyun veya keçilerin diz ve eklem kemikleriyle oynanan kadim halk oyunudur.
Önemli: Mangala'nın UNESCO listesine dahil edilmesi ve özelliklerinin bilinmesi önemlidir.
1:05:49TEKNOFEST 2026
- Türkiye'nin milli teknoloji hamlesini desteklemek amacıyla her yıl düzenlenen Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali TEKNOFEST, 2026 yılında Şanlıurfa'da gerçekleştirilecektir.
Önemli: TEKNOFEST 2026'nın Şanlıurfa'da düzenleneceği bilgisi güncel bilgiler açısından önemlidir.
1:06:08Dünya Para Yüzme Şampiyonası ve İlk Türk Sporcu
- Singapur'da düzenlenen Dünya Para Yüzme Şampiyonası'nda 5 altın madalya kazanarak aynı şampiyonada bu başarıya ulaşan ilk Türk sporcu Derin Kurt'tur.
Önemli: Derin Kurt'un Dünya Para Yüzme Şampiyonası'nda 5 altın madalya kazanarak tarihe geçmesi önemlidir.
1:06:49Olimpiyat Tarihinde İlk Madalyalar
- Yaşar Erkan: 1936 Berlin Olimpiyatları'nda Grekoromen stil güreşte ilk altın madalyayı kazanan sporcumuzdur.
- Ahmet Kireççi (Mersinli Ahmet): 1936 Berlin Olimpiyatları'nda Türkiye'nin olimpiyatlardaki ilk madalyasını (bronz) getirmiştir.
- Ruhi Sarıalp: 1948 Londra Olimpiyatları'nda 3 adım atlamada bronz madalya alarak güreş dışındaki ilk madalyayı kazanan sporcumuzdur.
- Hamit Kaplan: 3 farklı olimpiyatta 3 farklı madalya (altın, gümüş, bronz) kazanan tek Türk sporcudur.
- Celal Atik: 1948 Londra Olimpiyatları'nda serbest güreşte altın madalya kazanmıştır.
Önemli: Yaşar Erkan'ın ilk altın madalyayı kazanması ve Hamit Kaplan'ın üç farklı olimpiyatta madalya kazanan tek Türk sporcu olması çok önemlidir.
1:08:47Orta Çağ İslam Dünyasının Ünlü Bilim İnsanları
- El-Cezeri: Sibernetiğin ve robotik biliminin kurucusu olarak kabul edilen, Artuklular döneminde Cizre'de yaşamış ünlü Türk-İslam bilginidir. Su saatleri, otomatik çalışan fıskiyeler, mekanik sistemler ve şifreli kilitler tasarlamıştır.
- Harizmi: Cebir ilminin kurucusu ve '0' (sıfır) rakamını matematiğe kazandıran bilginidir.
- İbn-i Heysem: Optik biliminin kurucusu ve karanlık oda (kamera obscura) kaşifidir.
- Biruni: Dünyanın yarıçapını ve eksen eğikliğini günümüz değerlerine yakın hesaplayan çok yönlü dehadır.
- Ali Kuşçu: Fatih Sultan Mehmet dönemi ünlü gökbilimcisi ve matematikçisidir.
Önemli: El-Cezeri'nin sibernetik ve robotik biliminin kurucusu olması tarih ve genel kültür açısından önemlidir.
1:09:50Türkiye'nin İlk ve Tek Ata Buz Müzesi
- Atatürk Üniversitesi bünyesinde kurulan, buzdan heykellerin ve sanat eserlerinin yıl boyu sergilendiği Türkiye'nin ilk ve tek 'Ata Buz Müzesi' Erzurum'da yer almaktadır.
Önemli: Türkiye'nin ilk ve tek Ata Buz Müzesi'nin Erzurum'da bulunması önemlidir.
1:10:13Kurtuluş Savaşı'nda İstiklal Madalyası Alan Yerleşim Yerleri
- İnebolu: Kurtuluş Savaşı'nda deniz yoluyla gelen silah ve cephanelerin Ankara'ya ve cepheye ulaştırılmasında sağladığı lojistik destek ve kahramanlık nedeniyle 1924 yılında TBMM tarafından İstiklal Madalyası ile ödüllendirilen ilk ilçe yerleşim yeridir.
- Maraş: İstiklal Madalyası alan ilk merkez (il) dir.
- Antep: İstiklal Madalyası almıştır (2008).
- Urfa: İstiklal Madalyası almıştır (2016).
- Trabzon: 1924 yılında alınmış, teslimi 2025'te yapılmıştır.
Önemli: İnebolu'nun İstiklal Madalyası alan ilk ilçe olması ve Maraş'ın ilk il olması arasındaki fark önemlidir.
1:11:05Cumhuriyet Dönemi İlk Türk Kadınları
- İlk Türk kadın muhtar: Gül Esin (1933).
- İlk Türk kadın opera sanatçısı: Semiha Berksoy (1934).
- İlk Türk kadın tiyatro sanatçısı: Afife Jale (1920).
- İlk Türk kadın bakan: Türkan Akyol (1971).
- İlk Türk kadın başbakan: Tansu Çiller (1993). Behice Boran, Türkiye'de bir siyasi partinin genel başkanlığını yapan ilk kadındır.
Önemli: Tansu Çiller'in ilk kadın başbakan olması ve Behice Boran'ın ilk kadın parti genel başkanı olması arasındaki fark önemlidir.
1:12:00Türkiye'de İlk Kadınlar
- İlk Türk kadın muhtar: Gül Esin
- İlk Türk kadın tiyatro sanatçısı: Afife Jale
- İlk Türk kadın opera sanatçısı: Semiha Berksoy
- İlk Türk kadın başbakan: Tansu Çiller
- İlk Türk kadın genel başkan (parti): Behice Boran
Önemli: Türk tarihinde ve Cumhuriyet Dönemi'nde çeşitli alanlarda öncülük etmiş ilk Türk kadınları bilgisi önemlidir.
1:12:07Venezuela Hakkında Güncel Bilgiler
- Dünyanın en büyük ham petrol rezervlerine sahip ülkesidir.
- 1960 yılında kurulan Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) kurucu üyelerindendir.
- Güney Amerika'nın en büyük göllerinden biri olan Maracaibo Gölü bu ülkede yer alır.
- Başkenti ve en büyük kenti Karakas'tır.
- Resmi dili İspanyolcadır.
- Karayip Denizi ve Atlas Okyanusu'na geniş kıyıları vardır.
- Güney Amerika'da Portekizce konuşan tek ülke Brezilya'dır.
Önemli: Ham petrol rezervlerinde dünya birincisi Venezuela'dır. Resmi dili Portekizce değil, İspanyolcadır.
1:13:21Türkiye'nin İlk Hologram Merkezi
- Türkiye'nin ilk hologram merkezi Kastamonu'da açılmıştır.
- Dijital kültür ve görsel sanatlar alanında bir ilk olarak kurulmuştur.
- Ziyaretçilerine üç boyutlu görsel şovlar ve hologram teknolojisiyle interaktif sergiler sunar.
Önemli: Türkiye'nin ilk hologram merkezi Kastamonu'dadır.
1:13:46Tedavüldeki Türk Lirası Banknotları Üzerindeki Şahsiyetler
- 5 TL: Aydın Sayılı (Bilim Tarihçisi)
- 10 TL: Cahit Arf (Matematikçi)
- 50 TL: Fatma Aliye Topuz (İlk Kadın Romancı)
- 100 TL: Buhurizade Mustafa Itrî (Klasik Türk Müziği Bestekârı)
- 200 TL: Yunus Emre (Tasavvuf ve halk edebiyatı şairi)
Önemli: 200 TL üzerinde Pir Sultan Abdal değil, Yunus Emre bulunmaktadır.
1:14:29Milli Ultramaraton Yüzücümüz Aysu Türkoğlu
- 2022 yılında Manş Denizi'ni yüzerek geçen en genç Türk sporcudur.
- 2023'te Kuzey Kanalı, Cook Boğazı, Catalina Kanalı ve Kaiwi Kanalı'nı geçerek dünya çapında açık su maratonunda zirvesi kabul edilen 'Oceans Seven' (Okyanus Yedilisi) etaplarını birer birer tamamlamıştır.
- Türk spor tarihine geçen milli ultramaraton yüzücümüz Aysu Türkoğlu'dur.
Önemli: Manş Denizi'ni yüzerek geçen en genç Türk sporcu ve Okyanus Yedilisi etaplarını tamamlayan milli ultramaraton yüzücüsü Aysu Türkoğlu'dur.
1:15:14Kültepe (Kaniş) Ören Yeri
- Milattan Önce 2000'li yıllarda Mezopotamya ile Anadolu arasında geniş bir ticaret ağı kurarak çivi yazısını Anadolu'ya getiren yerdir.
- Anadolu'da Tarih Çağları'nı başlatan Asur Ticaret Kolonileri'nin ana merkezidir.
- Kültepe (Kaniş) Ören Yeri Kayseri'de yer almaktadır.
Önemli: Anadolu'da ilk yazılı belgelerin bulunduğu Kültepe (Kaniş) Ören Yeri Kayseri'dedir.
1:15:48Zengezur Koridoru
- İkinci Karabağ Savaşı sonrasında gündeme gelmiştir.
- Azerbaycan anakarası ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında doğrudan kara ve demiryolu bağlantısı kurarak Türkiye'nin bir Türk dünyasına kesintisiz karayolu erişimini sağlamayı amaçlayan stratejik hattır.
Önemli: Azerbaycan anakarası ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında Türkiye'nin Türk dünyasına kesintisiz karayolu erişimini sağlayan stratejik hat Zengezur Koridoru'dur.
1:16:25Türk Hava Yolları'nın 500. Uçağı
- Türk Hava Yolları (THY), Şubat 2026'da filosuna dahil ederek tarihi bir eşiği aştığı 500. uçağına 'Büyük Aile' ismini vermiştir.
- Bu isim, çalışanların emeğini ve kurumsal birlikteliğini simgelemek amacıyla verilmiştir.
Önemli: Türk Hava Yolları'nın 500. uçağına verdiği isim 'Büyük Aile'dir.
1:16:512024 Nobel Ekonomi Ödülü Alan Türk Asıllı Bilim İnsanı
- Kurumların oluşumu ve refah üzerindeki etkilerine yönelik çalışmaları nedeniyle Simon Johnson ve James A. Robinson ile birlikte 2024 Nobel Ekonomi Ödülü'nü Daron Acemoğlu almıştır.
- Aziz Sancar, hücrelerin hasar gören DNA'ları nasıl onardığını ve genetik bilgilerinin nasıl korunduğunu haritalandıran çalışmalarıyla Nobel Kimya Ödülü'nü alan ilk Türk bilim insanıdır.
- Orhan Pamuk, Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanarak Türkiye'ye Nobel getiren ilk kişidir.
Önemli: 2024 Nobel Ekonomi Ödülü'nü alan Türk asıllı bilim insanı Daron Acemoğlu'dur.
1:17:47Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri (Yanlış Eşleştirme)
- Bilim ve Kültür: Prof. Dr. Süleyman Seyfi Öğün
- Resim: Yalçın Gökçebağ
- Müzik: Prof. Dr. Yalçın Tura
- Anadolu Arkeolojisi: Prof. Dr. Fahri Işık
- Fotoğraf: Ali Jadallah (Gazze foto muhabiri)
- Atatürk Uluslararası Barış Ödülü: Antonio Guterres (BM Genel Sekreteri)
- Yalçın Gökçebağ, Resim alanında ödül almıştır, Sinema alanında değil.
Önemli: Yalçın Gökçebağ, Sinema değil Resim alanında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü almıştır. Bu, yanlış eşleştirmedir.
1:18:40Sardes Antik Kenti
- Demir Çağı'nda Lidya Krallığı'na başkentlik yapmıştır.
- Paktolos Çayı'ndan elde edilen altınlarla tarihte ilk madeni paranın (sikke) basıldığı yerdir.
- Pers İmparatorluğu'nun başkenti Susa'ya uzanan Kral Yolu'nun başlangıç noktasıdır.
- UNESCO'ya dahil olmuş son yerlerden biridir.
- Manisa'da yer almaktadır.
Önemli: Lidya'nın başkenti, ilk madeni paranın basıldığı ve Kral Yolu'nun başlangıç noktası olan Sardes Antik Kenti Manisa'da yer alır ve UNESCO tarafından korunmaktadır.
1:19:25Mekke Ortak Savunma Anlaşması
- Ağustos 2026'da savunma sanayii iş birliği, askerî eğitim, teknoloji paylaşımı ve ortak caydırıcılığı artırmak amacıyla imzalanmıştır.
- Kurucu imzacı ülkeler: Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'dır.
- Amaç: Bölgesel caydırıcılığı artırmak, ortak askerî eğitimler yapmak ve savunma sanayisinde teknoloji transferi sağlamaktır.
- Güç Birliği: Türkiye'nin İHA/SİHA ve modern savunma teknolojileri, Pakistan'ın nükleer gücü ve Suudi Arabistan'ın finansal/stratejik kapasiteleri bir araya getirildi.
- NATO üyeliği sorumluluklarını etkilemez.
- Körfez ve İslam dünyasındaki diğer dost ülkelerin katılımı beklenmektedir.
Önemli: Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın kurucu imzacıları Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'dır.
1:20:28Türkiye'nin İlk İnsansız Ay Misyonu
- Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ve TÜBİTAK Uzay tarafından yürütülen Milli Uzay Programı kapsamında geliştirilmiştir.
- Yerli hibrit roket motoru teknolojisini uzayda ateşleyerek 2026 yılı içerisinde Ay yüzeyine sert iniş gerçekleştirmesi ve veri toplaması hedeflenmektedir.
- Türkiye'nin ilk insansız Ay misyonu AYAP-1'dir (Ay Araştırma Programı-1).
- GÖKTÜRK-1: TSK'nın hedef istihbaratına yönelik yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydusudur.
- İMECE: 2023 yılında uzaya fırlatılan ilk yerli ve milli yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydusudur.
- TÜRKSAT 6A: 2024 yılında uzaya gönderilen Türkiye'nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusudur.
- Alper Gezeravcı: Ocak 2024'te Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) giderek uzay çalışması yapan ilk Türk astronottur.
Önemli: Türkiye'nin ilk insansız Ay misyonu AYAP-1'dir ve 2026'da Ay yüzeyine sert iniş yapması hedeflenmektedir.
1:21:49Dünyanın En Eski Oyuncak Arabasının Bulunduğu Yerleşim Yeri
- Şanlıurfa'da yürütülen arkeolojik kazılar kapsamında, 2017 yılında bir çocuk mezarında günümüzden yaklaşık 5.000 yıl öncesine (Erken Tunç Çağı) tarihlenen pişmiş topraktan yapılmış dünyanın en eski oyuncak arabasının ve çıngıraklarının gün yüzüne çıkarıldığı antik yerleşim yeri Soğmatar'dır.
- Karahantepe (Şanlıurfa): Taş Tepeler projesinin ana merkezidir, MÖ 9000'li yıllara uzanan Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem dikilitaşları ve heykelleriyle öne çıkar.
- Kültepe (Kayseri): MÖ 2000'lerde Asur Ticaret Kolonileri Çağı'na ait çivi yazılı tabletlerinin bulunduğu yerdir.
- Hacılar (Burdur): Geç Neolitik ve Kalkolitik dönemlerin boyalı seramik merkezidir.
- Alacahöyük (Çorum): Tunç Çağı ve Hitit dönemine ait güneş kurslarıyla tanınır.
Önemli: Dünyanın en eski oyuncak arabasının ve çıngıraklarının bulunduğu antik yerleşim yeri Şanlıurfa'daki Soğmatar'dır.
1:23:33Avrupa'nın Seçkin Turizm Cennetleri (EDEN) Projesi
- Dünyada ve Türkiye'de korunan alanlar kapsamında, Avrupa'nın Seçkin Turizm Cennetleri (EDEN) projesinde 'Mükemmeliyet Ödülü'nü alan ve Türkiye'nin ilk Pan-Avrupa Park sertifikası (PAN Parks) koruma alanı olan milli park Küre Dağları Milli Parkı'dır.
- Yedigöller Milli Parkı: Bolu'da yer alır, yedi farklı büyüklükte heyelan set gölünden oluşur.
- Kazdağları Milli Parkı: Çanakkale ve Balıkesir sınırları içinde yer alır, zengin bitki örtüsü ve endemik türleriyle bilinir.
- Beydağları Sahil Milli Parkı: Antalya'da yer alır, Akdeniz fokları ve caretta carettaların yaşam alanıdır.
- Kaçkar Dağları Milli Parkı: Rize ve Artvin sınırları içinde yer alır, alpin çayırları, buzul gölleri ve zengin biyolojik çeşitliliği ile dikkat çeker.
Önemli: Avrupa'nın Seçkin Turizm Cennetleri (EDEN) projesinde 'Mükemmeliyet Ödülü'nü alan ve Türkiye'nin ilk Pan-Avrupa Park sertifikasına sahip milli park Küre Dağları Milli Parkı'dır.
1:24:00Yüksek Yargı Organları Başkanları
- Türkiye Cumhuriyeti yüksek yargı organları başkanları eşleştirmelerinden yanlış olanı bulma.
- Anayasa Mahkemesi Başkanı: Kadir Özkaya (Doğru)
- Yargıtay Başkanı: Ömer Kerkez (Doğru)
- Danıştay Başkanı: Zeki Yiğit (Doğru)
- Sayıştay Başkanı: Metin Yener (Doğru)
- Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı: Rıdvan Güleş (Doğru eşleştirme, soruda Zühtü Arslan yanlış verilmişti).
Önemli: Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı Rıdvan Güleş'tir, Zühtü Arslan değildir.
1:24:28Mobil İletişim Teknolojilerinde 'G' Harfi
- 3G, 4G, 5G gibi mobil iletişim teknolojilerindeki 'G' harfinin anlamı.
- 'G' harfi, teknolojinin ait olduğu 'nesil' ve 'dönem'i (Generation) ifade eder.
1:24:55Edebiyat Eserleri ve Yazarları (Hızlı Tekrar)
- Savaş ve Barış: Lev Tolstoy
- Frankenstein: Mary Shelley
- Karamazov Kardeşler: Fyodor Dostoyevski
- Don Kişot: Miguel de Cervantes
- 1984: George Orwell
- Madam Bovary: Gustave Flaubert
- Yüzüklerin Efendisi: J.R.R. Tolkien
- Suç ve Ceza: Fyodor Dostoyevski
1:25:56Türk Bilim İnsanları ve Katkıları
- Modern bilim tarihinin öncüsü: Fuat Sezgin.
- Mikrocerrahi tekniklerini geliştiren doktor: Gazi Yaşargil.
- Türk astronomi biliminin babalarından biri: Ali Kuşçu.
- DNA onarımı çalışmalarıyla Nobel Kimya Ödülü alan bilim insanı: Aziz Sancar.
- Termodinamik alanında önemli çalışmalar yapan fizik bilimci: Feza Gürsey.
1:27:15NASA'nın Artemis II Görevi
- NASA'nın Apollo programından yaklaşık yarım asır sonra insanlığı yeniden Ay'a taşımak amacıyla başlattığı program.
- Ay çevresinde tur atarak Dünya'ya dönmesi planlanan ve Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nden icra edilen mürettebatlı ilk görev: Artemis II.
Önemli: Artemis II, NASA'nın Ay çevresinde tur atarak Dünya'ya dönmesi planlanan mürettebatlı ilk görevidir.
1:27:55Coğrafi İşaretli Ürünler (Yanlış Eşleştirme)
- Türkiye'de belirli bir niteliği, ünü veya diğer özellikleriyle kökeninden dolayı koruma altına alınan ürünler.
- Türk Patent ve Marka Kurumu ile Avrupa Birliği nezdinde tescil edilir.
- Finike Portakalı - Antalya (Doğru)
- Taşköprü Sarımsağı - Kastamonu (Doğru)
- Çağlayancerit Zeytini - Kahramanmaraş (Doğru)
- Aydın İnciri - Aydın (Doğru)
- Anamur Muzu - Mersin'de yetişir, Antalya ile eşleştirilmesi yanlıştır.
Önemli: Anamur Muzu, Mersin'e aittir, Antalya'ya değil. Coğrafi işaretli ürünler sınavda çıkabilir.
1:28:45Muazzez Abacı'nın Hayatı ve Başarıları
- 1966 yılında Ankara Radyosu ile müzik hayatına adım attı.
- Türk Sanat Müziği'nde klasik üslubu ve güçlü icrasıyla tanındı.
- 1990 yılındaki 'Vurgun' adlı eseriyle büyük ses getirdi.
- 1998 yılında 'Devlet Sanatçısı' unvanını aldı.
- 2025 yılında vefat eden usta yorumcu Muazzez Abacı.
Önemli: Muazzez Abacı, 'Vurgun' eseri ve 'Devlet Sanatçısı' unvanıyla bilinir.
1:29:29Filistin Devletini Tanıyan Avrupa Ülkeleri (Mayıs 2024)
- Mayıs 2024'te Gazze'deki insani krize ve barış sürecine destek amacıyla koordineli bir kararla Filistin Devleti'ni resmen tanıyan üç Avrupa ülkesi.
- Bu ülkeler: İspanya, İrlanda ve Norveç.
Önemli: Mayıs 2024'te Filistin Devleti'ni tanıyan Avrupa ülkeleri İspanya, İrlanda ve Norveç'tir.
1:29:54Telkari Sanatı ve UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi
- Altın veya gümüş tellerinin bükülerek, örülerek ya da kaynak yapılarak küçük motifler halinde birleştirilmesiyle süs eşyası ve takı üretimine dayanan geleneksel maden sanatı: Telkari.
- Türkiye'de özellikle Mardin (Midyat) ve Beypazarı (Ankara) yörelerinde ustalıkla sürdürülür.
- UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ndeki Türk Sanatları:
- Ebru (2014): Su üzerine boyayla desen yapıp kâğıda aktarma sanatı.
- Çini (2016): Fırınlanmış toprağın desenlerle süsleyip sırla kaplama sanatı.
- Minyatür (2020): Perspektifsiz, ince detaylı geleneksel kitap resmi.
- Hüsn-i Hat (2021): Arap harflerini estetik ölçülerle yazma sanatı.
- Sedef Kakma (2023): Ahşaba sedef ve tel kakarak desen oluşturma sanatı.
- Teship (2023): Yazma eserlerini altın tozuyla bezeme sanatı.
- Ahlat Taş İşçiliği (2022): Volkanik tüf taşını oyma sanatı.
Önemli: Telkari, altın ve gümüş tellerinin bükülerek yapılan bir sanattır ve özellikle Mardin'de yaygındır. UNESCO listesindeki Türk sanatları önemlidir.
1:31:15Deniz Milli Parkları (Ağustos 2026)
- Ağustos 2026 tarihinde Cumhurbaşkanı Kararı ile ilan edilen deniz milli parkları.
- Türkiye'nin jeopolitik önemi ve biyoçeşitliliğin korunması açısından önemlidir.
- İki önemli deniz milli parkı: Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı ve Kuzey Ege Deniz Milli Parkı.
Önemli: 2027-2028 KPSS için çok önemli bir soru adayı: Türkiye'nin iki Deniz Milli Parkı Fethiye-Kaş ve Kuzey Ege'dir.
1:32:03Türkiye'nin Kurucu Üyesi Olduğu/Olmadığı Uluslararası Örgütler
- Türkiye, II. Dünya Savaşı sonrasında şekillenen birçok uluslararası ve bölgesel örgütlere üye olmuştur.
- Birleşmiş Milletler (BM): Kurucu üye.
- Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD): Kurucu üye.
- Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (KEİ): Kurucu üye.
- D-8 (Gelişen Sekiz Ülke): Kurucu üye.
- Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO): 1952 yılında dahil olmuştur, kurucu üye değildir.
- Avrupa Konseyi: Kurucu üye.
- G20: Asil üye.
- Türk Devletleri Teşkilatı: Kurucu üye.
- İslam İşbirliği Teşkilatı: Kurucu üye.
- Avrupa Güvenlik İşbirliği Teşkilatı: Kurucu üye.
- Avrupa Ekonomik İşbirliği Teşkilatı: Kurucu üye.
- Avrupa Birliği: Üye değiliz.
- Şangay İşbirliği Örgütü: Üye değiliz.
- BRICS ülkeleri: Üye değiliz.
- G7: Üye değiliz.
- OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler): Üye değiliz.
- Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü: Üye değiliz.
- ASEAN: Üye değiliz.
Önemli: Türkiye NATO'ya kurucu üye değildir, sonradan (1952) dahil olmuştur. AB, Şangay İşbirliği, BRICS, G7, OPEC, Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü ve ASEAN'a üye değildir.
1:33:33Dünyanın En Ünlü 15 Tablosu ve Sanatçıları
- Mona Lisa: Leonardo da Vinci (Rönesans)
- Yıldızlı Gece: Vincent van Gogh (Post-Empresyonizm)
- Çığlık: Edvard Munch (Dışavurumculuk)
- İnci Küpeli Kız: Johannes Vermeer (Barok)
- Belleğin Azmi: Salvador Dalí (Sürrealizm)
- Guernica: Pablo Picasso (Kübizm)
- Öpücük: Gustav Klimt (Sembolizm / Art Nouveau)
- Atina Okulu: Sanzio (Rönesans)
- Büyük Dalga: Katsushika Hokusai (Ukiyo-e)
- Nilüferler: Claude Monet (Empresyonizm)
- Las Meninas: Diego Velázquez (Barok)
- Son Akşam Yemeği: Leonardo da Vinci (Rönesans)
- Venüs'ün Doğuşu: Sandro Botticelli (Rönesans)
- Adem'in Yaratılışı: Michelangelo (Rönesans)
- Gece Devriyesi: Rembrandt van Rijn (Barok)
Önemli: Mona Lisa, Yıldızlı Gece, Çığlık, Belleğin Azmi ve Venüs'ün Doğuşu en bilinen tablolardandır.
1:34:44Türk Resim Sanatının Önemli Eserleri ve Sanatçıları
- Kaplumbağa Terbiyecisi: Osman Hamdi Bey
- Silah Taciri: Osman Hamdi Bey
- Savaşta Atlar Kağnı: Hoca Ali Rıza (Klasik Manzara / Gerçekçilik)
- Göl Kenarında Ağaçlar: Şeker Ahmet Paşa (Doğa Manzara / Romantizm)
- Boğaz Manzarası, Bebek Sırtları: Hüseyin Avni (Gerçekçilik)
- Zeybekler: İbrahim Çallı (İzlenimcilik)
- Gül Koklayan Kadın: İbrahim Çallı (Gerçekçilik)
- Kurtuluş Savaşı'nda Kadınlar, Köylü Kadın: Namık İsmail (Gerçekçilik / Çıplaklık)
- Manolyalar: Süleyman Seyyid (Natürmort)
- Halı Dokuyanlar, Karagöz Hikayesi: Bedri Rahmi Eyüboğlu (Çizgi, Tuş, Resim)
- Gelin: Nuri İyem (Sosyal Gerçekçilik)
- Köylü Ailesi: Nuri İyem (Sosyal Gerçekçilik)
- Mavi Senfonisi: Burhan Doğançay (Soyut)
- Hamamda Kadınlar: Hikmet Onat (Figüratif)
- Kuşluk Kompozisyon: Fikret Mualla (Dışavurumculuk)
Önemli: Kaplumbağa Terbiyecisi ve Silah Taciri Osman Hamdi Bey'e aittir. Türk resim sanatının önemli eserlerini ve sanatçılarını bilmek sınav için faydalıdır.
1:35:432024-2025 Yıllarında Vefat Eden Önemli Sanatçılar (Genel Kültür)
- İlber Ortaylı: İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, Topkapı Sarayı Eski Müdürü.
- Kadir İnanır: Yılanların Öcü, Selvi Boylum Al Yazmalım, Tatar Ramazan.
- Tarkan: Dudu, Şıkıdım, Kuzu Kuzu.
- Halidun Dormen: Kantocu, Prodüktör, Yönetmen.
- Füsun Demirel: Güldür Güldür, Asmalı Konak, Yeditepe İstanbul.
- TSE Müzesi: Devlet Sanatçısı, Yapımcı, Yönetmen.
- Filiz Akın: Yeşilçam'ın 'Sarı Saçlı, Mavi Gözlü' Kadını.
- Selim İleri: Her Gece Bodrum, Kırık Bir Aşk Hikayesi.
- Burhan Doğançay: Mavi Senfoni, Gizemli Kapılar.
- Muazzez Abacı: Vurgun, Devlet Sanatçısı, 2025 yılında vefat etti.
- Ayşe Kulin: Adı Aylin, Geniş Zamanlar, Gizli Anların Yolcusu.
- Tülay German: Erkin Koray'ın 'Cemalim' Şarkısının Bestecisi.
- İbrahim Çallı: Zeybekler, Gül Koklayan Kadın.
- Mario Levi: İstanbul Bir Masaldı, Bir Şehre Dönmek.
Önemli: 2024-2025 yıllarında vefat eden veya öne çıkan sanatçılar ve eserleri/katkıları genel kültür sorularında yer alabilir.
96:00Vefat Eden Önemli İsimler ve Eserleri
- İlhan İnanır: Yeşilçam'ın jönü, 'Toprağın Sesi' adlı eseriyle tanınır.
- Kadir İnanır: Yeşilçam'ın jönü, 'Selvi Boylum Al Yazmalım' ve 'Tatar Ramazan' filmleriyle bilinir.
- Ülkü Aker: 'İnleyen Nâmeler', 'Hür Doğdum Hür Yaşadım' eserleriyle tanınır.
- Haldun Dormen: Dormen Tiyatrosu kurucusu, Afife Tiyatrosu ödülü sahibi.
- Edip Akbayram: Halk protest müzik sanatçısı, 'Aldırma Gönül' ve 'Hasretinle Yandı Gönlüm' eserleriyle tanınır.
- Osman Sınav: Yönetmen, 'Kurtlar Vadisi', 'Deli Yürek', 'Süper Baba', 'Ekmek Teknesi' gibi yapımlarıyla tanınır.
- Muazzez Abacı: Devlet sanatçısı, 'Vurgun' ve 'Şakayık' eserleriyle tanınır.
- Filiz Akın: Yeşilçam'ın dört yapraklı yoncasından biri, 'Gurbet Kuşları' filmiyle tanınır.
- Selim İleri: Cumhurbaşkanlığı Büyük Ödülü sahibi, 'Her Gece Bodrum' adlı eseriyle tanınır.
- Volkan Konak: 'Kuzeyin Oğlu' olarak bilinir, 'Cerrahpaşa' ve 'Mimoza Çiçeğim' eserleriyle tanınır.
- İlhan Şeşen: 'Grup Gündoğarken', 'Sarılınca Sana' ve 'Ellerimde Çiçekler' eserleriyle tanınır.
- Alev Alatlı: 'Schrödinger'in Kedisi', 'Orada Kimse Var mı?' eserleriyle tanınır.
- Muazzez İlmiye Çığ: 110 yaşında vefat eden dünyaca ünlü Sümer tablet uzmanıdır.
- Kenan Işık: Sunucu ve tiyatrocu, 'Kim Milyoner Olmak İster?' programıyla tanınır.
- Genco Erkal: Devlet tiyatrosunda görev yapmıştır.
- Türker İnanoğlu: Bay Sinema ve Erler Film kurucusudur.
- Ayla Algan: Yunus Emre şiirlerini dünyaya tanıtan UNESCO ödüllü sanatçıdır.
- Ahmet Uğurlu: 'Tabutta Rövaşata' filmiyle tanınır.
- Ayten Gökçer: 'Yedi Kocalı Hürmüz' filmiyle tanınan devlet sanatçısıdır.
- Mario Levi: 'İstanbul'da Bir Masaldı' ve 'En Güzel Aşk Hikayemiz' eserleriyle tanınır.
Önemli: Alev Alatlı ve Ayla Algan'ın eserleri ve unvanları sınavda sorulabilir.
