Çalışma teknikleri

Deneme Sınavı Analizi Nasıl Yapılır? Adım Adım Yöntem

Deneme sınavından sonra puana bakmakla kalmadan yanlışları türüne ayırma, konu haritası çıkarma ve sonraki haftanın planını kurma yöntemi, adım adım.

4 dk okuma

Deneme çözmek kolay, denemeden öğrenmek zor. Çoğu öğrenci denemeyi bitirir, puanına bakar, sevinir ya da üzülür ve bir sonraki denemeye geçer. Oysa denemenin gerçek değeri çözüldükten sonraki bir saatte ortaya çıkar.

Bu yazıda bir denemeyi nasıl analiz edeceğini, yanlışlarını nasıl sınıflandıracağını ve bu analizi sonraki haftanın programına nasıl dönüştüreceğini adım adım anlatıyorum. Yöntem KPSS, YKS, LGS ya da başka bir sınav için aynı şekilde çalışır.

Puan yalnızca bir belirtidir

Puan, denemenin sonucu değil belirtisidir. Aynı puanı iki farklı sebeple alabilirsin: konuyu bilmediğin için ya da bildiğini süre baskısı altında uygulayamadığın için. Bu ikisi tamamen farklı çalışma ister. Puana bakıp durmak, ateşi ölçüp hastalığı aramamak gibidir.

Bu yüzden analizin ilk kuralı puanı bir kenara koymak. Net ve puan hesabı bittikten sonra asıl iş başlar: her yanlışın ve her boşun nedenini bulmak.

Her yanlışı bir türe ata

Yanlışları dört türe ayırmak yeterli bir başlangıç. Bilgi eksiği: konuyu bilmiyorsun. Karıştırma: iki benzer bilgiyi ya da iki şıkkı birbirine karıştırdın; örneğin birbirine yakın iki kavramı yer değiştirdin. Dikkat ve işlem hatası: biliyordun, soruyu yanlış okudun, olumsuz soru kökünü atladın ya da yanlış hesapladın. Süre: soruya sıra gelmedi ya da aceleyle geçtin.

Her yanlışın yanına bu türlerden birini yaz. Deneme bittiğinde türlere göre sayım yap.

  • Bilgi eksiği: konuyu yeniden öğren
  • Karıştırma: iki bilgiyi karşılaştırmalı kartla ayır
  • Dikkat ve işlem: yavaşla, soruyu iki kez oku, işlemi kontrol et
  • Süre: süre tutarak test çöz, zor soruyu atlamayı öğren

Boş bıraktıklarını da incele

Boş sorular analizde en çok ihmal edilen kısım. Oysa boş bırakılan soruların bir bölümü çözebileceğin sorulardır. Denemeden sonra tüm boşları süre baskısı olmadan çöz. Doğru çıkanlar süre yönetimi sorununa, yanlış çıkanlar bilgi eksiğine işaret eder.

Boş bırakma stratejinin doğru olup olmadığını da gör. Zor bir soruya çok zaman ayırıp kolay soruları boş bırakmak sık rastlanan bir hatadır. Deneme sırasında hangi soruda ne kadar kaldığını hatırlıyorsan not al.

Konu haritası çıkar

Yanlış türlerini belirledikten sonra konu bazlı bir harita çıkar: hangi dersin hangi konusundan kaç yanlış geldi? Bu harita birkaç denemede birikince gerçek zayıf noktaların ortaya çıkar. Tek denemedeki yanlış tesadüf olabilir; üç denemede tekrar eden yanlış ise sinyaldir.

Haritayı basit bir tablo halinde tut. Satırlarda konular, sütunlarda denemeler. Her hücreye o denemede o konudan gelen yanlış sayısını yaz. Birkaç hafta sonra tabloya bakınca çalışma öncelikleri kendiliğinden görünür.

Sürekli yanlış gelen bir konu için ilk adım o konudan daha çok soru çözmek değil, konuyu yeniden öğrenmektir. Bilinmeyen konudan çok soru çözmek yanlışı pekiştirir.

Analizi haftalık plana dönüştür

Analiz kağıtta kalırsa işe yaramaz. Denemeden sonraki haftanın programını bu analize göre kur. En çok yanlış gelen iki üç konuya o hafta ek zaman ayır. Dikkat hatası yoğunsa çözüm rutinine kontrol adımı ekle. Süre sorunu varsa hafta içinde süre tutarak birkaç test çöz.

Yanlış çıkan soruları bir yanlış defterinde biriktir ve bir hafta sonra yeniden çöz. Aynı soruyu ikinci kez yanlış yapmak, konunun hâlâ oturmadığını gösterir; bu durumda konuya bir kez daha dön.

  1. 1Puanı kenara koy, her yanlışa tür ata.
  2. 2Boşları süre baskısı olmadan çöz.
  3. 3Konu bazlı yanlış tablosunu güncelle.
  4. 4Sonraki haftanın programına en zayıf konuları yerleştir.
  5. 5Bir hafta sonra yanlışları yeniden çöz.

Deneme sıklığı

Her gün deneme çözmek analize zaman bırakmaz. Hazırlığın orta döneminde haftada bir deneme ve bir analiz oturumu yeterli. Son haftalarda sıklık artabilir, ama her denemenin analizine zaman ayırma kuralı korunmalı. Analiz edilmeyen deneme yalnızca yorgunluk üretir.

kitapok'ta nasıl uygularsın

kitapok'ta çözdüğün testlerdeki yanlışlar yanlış defterinde birikir; tür atama ve konu tablosu için ham malzemen hazır olur. Karıştırdığın bilgi çiftlerinin geçtiği yanlışlardan akıl kartı ürettir; kartlar 1, 3, 7 ve 16 gün aralıklarla önüne gelir, Unutma Radarı da tekrar zamanı gelen konuları gözden kaçırmamanı sağlar. Zayıf çıkan konunun özetini Konu Özetleri Havuzu'nda üyelik gerekmeden okuyabilir, KPSS, YKS, LGS, ALES ve DGS soru bankalarından yeni test çözerek tabloyu bir sonraki hafta yeniden güncelleyebilirsin.

Soru çözTest çöz, yanlışların defterde biriksinSoru bankalarıSınavına göre banka seçKonu Özetleri HavuzuZayıf konunun özetine dön

Sık sorulanlar

Deneme analizi ne kadar sürmeli?
Denemenin süresi kadar ya da en az bir saat. Her yanlışa tür atamak, boşları çözmek ve tabloyu güncellemek bu zamanı alır. Kısa kesilen analiz yarım kalır.
Yanlış türlerini karıştırıyorum, nasıl ayırt ederim?
Soruyu süre baskısı olmadan yeniden çöz. Doğru yapıyorsan dikkat ya da süre hatasıydı; yine yanlış yapıyorsan bilgi eksiği ya da karıştırma. Çözümü okuduğunda biliyordum diyorsan karıştırma, bunu hiç görmemişim diyorsan bilgi eksiği.
Her denemeyi analiz etmek şart mı?
Evet. Analiz edilmeyen deneme yalnızca ölçüm tekrarıdır, öğrenme sağlamaz. Zaman yoksa daha az deneme çöz ama her birini analiz et.

Çalışma teknikleri bölümünden diğer yazılar

Bu rehber genel çalışma yöntemlerini anlatır; sınav takvimi, soru sayısı ve puanlama gibi güncel bilgiler için ÖSYM ve MEB'in resmi duyurularını esas al.