Güncel bilgiler, çalışması en zor görünen konulardandır: sabit bir kaynağı yok, her hafta değişiyor, neyin sorulacağı belirsiz. Bu yüzden çoğu aday konuyu son aya bırakır ve yüzlerce başlığı iki günde ezberlemeye çalışır. Sonuç, sınav sabahı birbirine karışan isimler ve tarihlerdir.
Oysa güncel bilgiler bir ezber konusu değil, bir takip alışkanlığıdır. Aşağıda haftalık takip düzenini, kategori defterini, kaynak seçimini ve tekrar planını adım adım bulacaksın.
Hangi konular güncel bilgi sayılır
KPSS kılavuzunda bu alan genel kültür bölümünde, Türkiye ve dünya ile ilgili genel, kültürel ve güncel sosyoekonomik konular başlığıyla yer alır. Uygulamada kastedilen, geçmiş yıl ve sınav yılı içindeki önemli gelişmelerdir: uluslararası zirveler ve kararlar, Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı etkinlikler, bilim ve teknoloji haberleri, spor organizasyonları, kültür-sanat ödülleri, önemli atamalar ve kurum değişiklikleri.
Her haber güncel bilgi değildir. Sorulabilir olanı ayırt etmenin ölçüsü kalıcılıktır: bir yıl sonra hâlâ hatırlanacak bir gelişme mi? Günlük siyasi tartışmalar değil, sonuçlanmış ve resmî nitelik kazanmış olaylar sorulur. Tokyo 2020 Olimpiyat Oyunları'nın salgın nedeniyle 2021'de yapılması buna iyi bir örnektir: adı ile yılı farklı olan bu tür olaylar eşleştirme sorusuna dönüşmeye çok uygundur.
Kategori defteri kur
Güncel bilgilerin en büyük sorunu dağınıklıktır. Çözüm tek bir defter ve sabit kategoriler: siyaset ve diplomasi, ekonomi, bilim ve teknoloji, spor, kültür-sanat, çevre, eğitim. Her haberi bir kategoriye yaz; tarih, olay ve tek cümlelik açıklama yeter.
Defteri kronolojik değil kategorik tut. Sınav sorusu çoğu zaman bir kategorinin içinden gelir: hangi ülke hangi zirveye ev sahipliği yaptı, hangi ödülü kim aldı. Kategori defteri bu soruya doğrudan cevap verir; kronolojik defterde ise aynı soru için üç ayrı ayın sayfasını karıştırman gerekir.
- Her madde için: tarih, olay, kişi ya da kurum, tek cümle sonuç.
- Örnek satır düzeni: kültür-sanat · tarih · ödülün adı · alan kişi ya da eser · tek cümle.
- Aynı kategoride benzer olayları alt alta yaz; karşılaştırma hatırlamayı kolaylaştırır.
- Ayda bir kategori sayfalarını gözden geçirip önemsiz maddeleri çıkar.
Haftalık takip düzeni
Günlük haber okumak yormaz ama dağıtır. Haftada bir sabit gün, otuz dakikalık bir güncel bilgi oturumu daha verimlidir. O gün haftanın öne çıkan gelişmelerini tara, sorulabilir olanları deftere geçir. Bu düzen bir yılda düzenli tutulmuş bir defter üretir; son aya kalan iş yalnızca tekrardır.
Takip için resmî kaynakları ve saygın haber özetlerini kullan. Bakanlıkların, kurumların, spor federasyonlarının ve uluslararası örgütlerin kendi duyuru sayfaları tarih ve isim için en güvenilir yerdir. Sosyal medyadaki hazır listeler hızlı ama yanlış olabilir; bir maddeyi deftere yazmadan önce ikinci kaynaktan doğrula.
- 1Haftada bir gün ve saat belirle, takvime yaz.
- 2O gün haftanın gelişmelerini tara, sorulabilir olanları seç.
- 3Her maddeyi kategori defterine tek satırla geçir.
- 4Ay sonunda ayın maddelerini üstünden bir kez oku.
Neyi elemelisin
Her şeyi yazmak, hiçbir şeyi hatırlamamaya götürür. Deftere alma ölçütünü sıkı tut: kesinleşmiş sonucu var mı, resmî bir kurum ya da uluslararası organizasyonla bağı var mı, Türkiye ile ilgisi var mı? Üçüne birden hayır diyorsan yazma.
Dedikodu düzeyindeki iddiaları, sonuçlanmamış görüşmeleri ve yalnızca tartışma yaratmış haberleri dışarıda bırak. Sınav, doğrulanabilir olguyu sorar.
Bir gelişmenin önemi haber sitesindeki yerinden değil, sonuçlarının kalıcılığından anlaşılır. Manşet olan her şey sınavda çıkmaz; sessiz geçen bir antlaşma çıkabilir.
Tekrar planı
Güncel bilgiler için de aralıklı tekrar geçerlidir, hatta daha da gereklidir; çünkü bu bilgiler bir sisteme bağlı değil, tek tek durur. Tekrarı iki katmanda kur: haftalık oturumda yeni giriş yapmadan önce geçen haftanın satırlarını bir kez oku, ay sonunda ise ayın tamamını kategori kategori gözden geçir.
Son iki ayda tekrarı yoğunlaştır: defteri kategori kategori kapatıp kendine sor, hatırlamadığın maddeler için kanca kur. Bir zirvenin şehri, bir ödülün sahibi tek kelimelik bir çağrışımla hafızaya oturabilir; şehir adıyla kişi adı arasında bir kafiye ya da ortak bir hece bulmak çoğu zaman yeter.
Soru biçimini tanı
Güncel bilgi soruları genellikle eşleştirme mantığıyla gelir: kim, nerede, hangi yıl. Deftere yazdığın her maddeyi kendin soruya çevir: hangi şehirde yapıldı, kim başkan oldu, hangi ülke katıldı? Soruyu kendin kuran öğrenci, sınavda soruyu tanır.
Deneme sınavlarında yanlış çıkan her güncel bilgi sorusunu deftere geri götür: hangi kategoride, hangi satır eksikti? Yanlış, defterdeki boşluğu gösteren en dürüst göstergedir. Geçmiş yıllarda hangi tür gelişmelerin sorulduğunu genel hatlarıyla bilmek de ayıklama ölçütünü geliştirir; ama yıldan yıla dağılım değişir, güncel kapsamı ÖSYM'nin kılavuzundan kontrol et.
kitapok'ta nasıl uygularsın
Defter sayfalarını fotoğraflayıp kendi kaynağın olarak yüklediğinde kitapok önce bir konu özeti, ondan da akıl kartları üretir; kartlar 1, 3, 7 ve 16 gün sonra yeniden önüne gelir, Unutma Radarı tekrar zamanı gelen kartları gösterir. Kendi kaynağından üretim üyelik ve aylık Tuğra hakkı ister; havuzdaki hazır özetleri okumak ise üyeliksizdir. Hatırlamakta zorlandığın bir madde için Kertik ile kodlama, çağrışım, zincir ya da kafiye kancası kurabilirsin. Günün Sorusu ile her gün bir soru çözmek, haftalık takip oturumunu takvime oturtmanı kolaylaştırır; KPSS sayfasında dersler bir arada durur.
KPSS sayfasıKPSS derslerine göre özetler ve soru bankaları.Günün SorusuHer gün bir soru, seri takibiyle düzen kur.Soru çözÜyelik istemeyen bankalarda hemen çöz; üye olduğunda yanlışların yanlış defterine düşer.