Video Dersten Not Alma: Zaman Damgalı Not Yöntemi

Video ders, sınav hazırlığının en yaygın kaynağı oldu. Ama izlemek öğrenmek değil. Bir saatlik dersi baştan sona izleyip hiç not almayan öğrenci, ertesi gün içeriğin küçük bir kısmını hatırlar. Videonun hızı ve akışı, izleyende anlıyormuş hissi yaratır; bu his aldatıcıdır.

Bu yazıda video dersten nasıl not alınacağını, notun neden dakika damgasıyla tutulması gerektiğini ve notu tekrar aracına dönüştürmenin yolunu anlatıyorum. Yöntem tek başına çalışmaya da kayıttan izlenen sınıf derslerine de uyar.

İzlemek ile öğrenmek arasındaki fark

Video akarken beyin pasif alıcı konumuna geçer. Anlatıcı açık konuşuyorsa her şey anlaşılır görünür. Ama anlamak ile hatırlamak farklı şeylerdir. Hatırlamak için bilgiyi işlemek, kendi cümlene çevirmek ve bir yere kaydetmek gerekir.

Not almak bu işlemeyi zorunlu kılar. Yazmak için duymak yetmez; düşünmek gerekir. Bu yüzden not alarak izlenen bir ders, not almadan izlenen dersten daha yavaş ilerler ama çok daha fazlası kalır.

İki geçiş yöntemi

Videoyu tek seferde hem izlemek hem not almak, dikkati böler ve ikisini de yarım yapar. Bunun yerine iki geçiş yap. İlk geçişte not alma, yalnızca izle; konunun bütününü ve akışını gör. Bu geçişte hızı artırabilirsin.

İkinci geçişte not al. Artık neyin önemli olduğunu biliyorsun; kopyalamak yerine seçersin. Alt başlık bitişlerinde durdur, o bölümü kendi cümlenle yaz, dakikayı not et, devam et. İkinci geçiş ilk geçişten daha uzun sürer; bu normaldir.

• İlk geçiş: durdurmadan izle, bütünü gör
• İkinci geçiş: bölüm sonlarında durdur, kendi cümlenle yaz
• Her not satırına dakika ekle
• Anlamadığın yeri işaretle, sonra geri dön

Dakika damgası neden önemli

Her not satırının yanına videonun o anki dakikasını yaz. Bu küçük alışkanlık, notun kaynağıyla bağını korur. Tekrar sırasında bir yer eksik ya da belirsiz geldiğinde tüm videoyu taramak yerine doğrudan o dakikaya gidersin.

Dakika damgası ayrıca notun doğruluğunu denetlenebilir kılar. Bir bilgiyi yanlış yazmış olabilirsin; damga olmadan bunu fark etmek zordur. Damga varsa ilgili dakikayı açıp kontrol etmek birkaç saniye alır. Tarih dersinden aldığın 27:15 Tanzimat Fermanı 1839, Gülhane'de okundu satırını bir ay sonra okurken Islahat Fermanı ile karıştırdığından şüphelenirsen, dersin tamamını değil yalnız yirmi yedinci dakikayı açarsın.

Ne zaman durdurulur, ne yazılır

Her cümlede durdurmak akışı öldürür; hiç durdurmamak notu yüzeyselleştirir. Doğru nokta alt konu bitişleridir: anlatıcı yeni bir başlığa geçtiğinde, bir örneği tamamladığında ya da bir kuralı ifade ettiğinde durdur.

Ne yazacağına gelince: tanımları, kuralları, sık yapılan hataları ve anlatıcının vurguladığı noktaları al. Örnekleri tamamıyla yazma; örneğin hangi kuralı gösterdiğini tek cümleyle not et. Anlatıcının ekranda çözdüğü soruyu kopyalamak yerine çözüm mantığını yaz.

Somut bir örnek: Türkçe dil bilgisi dersinde anlatıcı büyük ünlü uyumunu bitirdiğinde durdur ve tek satır yaz: 12:40 Büyük ünlü uyumu: ilk hecedeki ünlü kalınsa sonrakiler kalın, inceyse ince olur; uymayan ekler -yor, -ken, -leyin, -ki. Bu satır tanımı, kuralı ve istisnayı bir arada tutar. Anlatıcının tahtaya yazdığı on kelimeyi kopyalamak yerine kuralı taşıdığın için tekrar sırasında kendi örneklerini üretebilirsin.

Notu tekrar aracına dönüştür

Not alındıktan sonra iş bitmez; iki adım daha var. Birincisi, notu aynı gün bir kez gözden geçirmek ve düzenlemek: eksik kalan kısımları tamamla, dağınık kısımları alt başlıklara böl. İkincisi, nottan akıl kartları ve sorular türetmek.

Her alt başlıktan birkaç kart çıkar. Kartın önünde soru, arkasında cevap ve gerekirse dakika damgası. Yukarıdaki satırdan çıkan kart şöyle olur: ön yüzde büyük ünlü uyumuna uymayan dört ek hangileri, arka yüzde -yor, -ken, -leyin, -ki ve 12:40 damgası. Kartlar aralıklı tekrar döngüsüne girer; not ise başvuru kaynağı olarak kalır. Bir hafta sonra kartları çözerken takıldığın yerde damgayla videoya dönebilirsin.

1. 1Videoyu durdurmadan bir kez izle.
2. 2İkinci geçişte alt başlık sonlarında durdur.
3. 3Bölümü kendi cümlenle yaz, dakikayı ekle.
4. 4Anlamadığın yeri işaretle, video bittikten sonra dön.
5. 5Aynı gün notu düzenle ve kart türet.

kitapok'ta nasıl uygularsın

kitapok'un Konu Özetleri Havuzu'ndaki özetler tam bu mantıkla çalışır: video kaynaklı özetlerde damgalı bölümlerin yanında kaynağın hangi dakikasından geldiği, PDF ve fotoğraf kaynaklı özetlerde ise hangi sayfadan geldiği görünür. Bölümlerin en az yarısı damgalı olan özetler Kanıtlı Özet rozeti taşır. Havuzu okumak üyelik istemez. Kendi izlediğin bir dersten özet üretmek istersen üyelik ve aylık üretim hakkı olan Tuğra gerekir. Nottan çıkardığın kartları kitapok'un akıl kartlarında 1, 3, 7 ve 16 gün aralıklarıyla tekrar edersin; web'de ve iOS uygulamasında aynı kartlara ulaşırsın.