TYT, üniversite sınavının her adayın girdiği ilk oturumu. Türkçe, temel matematik, sosyal bilimler ve fen bilimleri sorularıyla lise müfredatının temelini ölçer. Zor sorudan çok, temel bilgiyi hızlı ve doğru kullanma becerisi ister.
Bu yazıda TYT'ye hazırlanan bir öğrencinin dersleri nasıl sıralayacağını, haftalık programı nasıl kuracağını ve denemeleri nasıl kullanacağını anlatıyorum. Soru sayısı, süre ve puan hesabı gibi ayrıntılar değişebilir; güncel bilgiyi ÖSYM kılavuzundan doğrula.
TYT'nin mantığını anla
TYT'de sorular derin bilgi değil temel kavrama ve uygulama ister. Türkçede paragraf, matematikte temel işlem ve problem, fen ve sosyalde ise temel kavram soruları ağır basar. Bu yüzden bir konuyu tüm ayrıntısıyla bitirmeye çalışmak yerine temel kısmını iyi öğrenip hemen soruya dönüştürmek daha çok kazandırır.
Bir diğer özelliği hız baskısıdır. Zamanı doğru yönetmek başlı başına bir beceri; deneme çözerek ve süre tutarak gelişir, konu çalışırken kendiliğinden gelmez. Konu testlerinde bile bir kronometre açık tutmak bu beceriyi erken kurar.
Türkçe ve matematik omurgayı kurar
TYT'de Türkçe ve matematik puanın büyük bölümünü belirler. Bu iki derse her gün dokun. Türkçede paragraf sorusu çözme alışkanlığı en erken kazanılması gereken şey. Günde on paragrafı süre tutarak çöz. Yanlış çıkan her paragrafı yeniden oku ve doğru cevabın metnin hangi cümlesine dayandığını bul; paragraf yanlışlarının çoğu bilgi değil okuma hatasıdır.
Matematikte temel konulardan başla: sayılar, bölünebilme, rasyonel sayılar, üslü ve köklü ifadeler, çarpanlara ayırma, denklemler. Ardından problemler gelir; yaş, işçi, hareket, yüzde ve kâr-zarar gibi problem türlerini ayrı ayrı çalış, bir türde rahatlamadan diğerine geçme. Geometriyi sona bırakma; üçgenler, açılar, dörtgenler ve çemberden başlayarak her hafta en az bir geometri konusu çalış.
- Türkçe: paragraf, sözcükte ve cümlede anlam, dil bilgisi, yazım ve noktalama
- Matematik: temel kavramlar, problemler, geometri
- Her gün her iki dersten bir test
Sosyal ve fen: kavram haritası çıkar
Sosyal bilimlerde tarih, coğrafya, felsefe ve din kültürü; fen bilimlerinde fizik, kimya ve biyoloji yer alır. Bu derslerde konu geniş ama sorular temel düzeydedir. Verimli yol, her konunun kavram haritasını çıkarmak ve tanımları akıl kartına dönüştürmek.
Fizik ve kimyada formül ezberi tek başına yetmez; formülün hangi durumda kullanıldığını bir örnek soruyla birlikte öğren. Soruda hangi büyüklüğün verilip hangisinin istendiğini tanımak, formülü ezberlemekten daha çok soru çözdürür. Biyoloji ve coğrafyada ise görsel kaynaklar, şema ve harita hafızayı güçlendirir: iklim tiplerini boş bir haritaya kendin yerleştir, hücrenin yapısını bakmadan çizmeyi dene. Tarihte olayları tek tek ezberlemek yerine neden-sonuç zinciriyle bağla; bir olayın hangi olaya yol açtığını anlatabiliyorsan tarihini de hatırlarsın.
Sosyal ve fen derslerine haftada belirli günler ayır. Her gün beş derse dokunmak dağınıklık yaratır; iki gün fen, iki gün sosyal gibi bir düzen daha sürdürülebilir.
Haftalık program nasıl kurulur
Okulla birlikte hazırlanıyorsan hafta içi günde iki üç saat, hafta sonu daha uzun bloklar gerçekçi bir başlangıç. Her güne bir Türkçe ve bir matematik testi koy; kalan zamanı o günün dersine ayır.
Haftanın bir gününü yalnızca tekrara ve denemeye ayır. Bu gün yeni konu öğrenme; önceki haftanın yanlışlarını çöz, kartları gözden geçir, bir deneme yap. Örnek bir hafta şöyle görünebilir; kendi ders yüküne göre günleri kaydır.
- Pazartesi ve perşembe: matematik konu çalışması, Türkçe testi, fizik ya da kimya
- Salı ve cuma: matematik problem, Türkçe testi, tarih ya da coğrafya
- Çarşamba: geometri, Türkçe testi, dönüşümlü olarak biyoloji, felsefe ya da din kültürü
- Cumartesi: deneme ve analiz oturumu
- Pazar: haftanın tekrarı, akıl kartları ve yanlış defteri
- 1Hafta başında derslere göre konu hedefi yaz.
- 2Her gün Türkçe ve matematik testi çöz.
- 3Fen ve sosyal derslerini belirli günlere dağıt.
- 4Hafta sonu bir deneme ve bir analiz oturumu yap.
- 5Yetişmeyen konuyu üzülmeden sonraki haftaya taşı.
Deneme ve analiz döngüsü
Denemeye konuların yarısı bittiğinde başla. Erken denemeler düşük çıkar; bu bir başarısızlık değil ölçümdür. Başlangıçta iki haftada bir, son aylarda haftada bir ya da iki deneme yeterli; her gün deneme çözmek analiz için zaman bırakmaz. Denemeyi gerçek sınav saatinde, kesintisiz ve süre tutarak çöz.
Denemeden sonra en az bir saat analiz ayır. Her yanlışı türüne göre işaretle: bilgi eksiği, dikkat hatası, süre yetmedi, yorum hatası. Örneğin matematik yanlışlarının çoğu işlem hatası çıkıyorsa sorun bilgi değil dikkattir; çözüm yeni konu çalışmak değil, işlemleri yazarak yapmak ve süre kalırsa son bir kontrol turu eklemektir. Boş bıraktığın soruları da incele; boş bırakılan soruların bir kısmı çözebileceğin sorular olur.
Son haftalar
Son haftalarda yeni konu öğrenmeyi bırak. Bildiklerini sağlamlaştır, yanlış defterindeki soruları yeniden çöz, kartları tekrar et. Denemeleri artık sınav gününün provası gibi yap: aynı saat, aynı ders sırası, aynı mola. Uyku düzenini sınav saatine göre ayarla. Sınav günü yeni bir şey öğrenmeye çalışmak yalnızca kaygıyı büyütür.
kitapok'ta nasıl uygularsın
kitapok'ta YKS soru bankalarının bir kısmını üyeliksiz çözebilirsin. Yanlışların yanlış defterinde birikir; akıl kartlarıyla 1-3-7-16 gün aralıklı tekrar döngüsüne girebilir, Unutma Radarı ile unutmaya yaklaşan konuları takip edebilirsin. Fizik ve kimya formülleri gibi ezber isteyen parçalar için Kertik'in kodlama, çağrışım ve kafiye kancaları işe yarar. Konu Özetleri Havuzu'nda matematik, fizik, kimya, tarih ve coğrafya özetleri zaman ya da sayfa damgasıyla duruyor; havuzu üyeliksiz okuyabilirsin. Günün Sorusu ile her gün küçük bir alışkanlık kurabilirsin.
YKS sayfasıTYT ve AYT için dersler ve bankalarÜyeliksiz soru çözSeviyeni ölçmek için bir test başlatGünün SorusuHer gün bir soru