00:00Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme Sınavı (MEB EKYS) Tarih Sorularının Genel Değerlendirmesi
- MEB EKYS sınavında geçen sene 10 tarih sorusu gelirken, bu sene 6 soruya düşürülmüştür.
- Soru dağılımı: Osmanlı öncesi dönemden 2 soru (beklenenin aksine 1 yerine), Osmanlı tarihinden 1 soru, İnkılap tarihinden 2 soru ve Çağdaş Türk Dünya tarihinden 1 soru gelmiştir.
- Genel olarak tarih sorularının kolay olduğu gözlemlenmiştir.
03:43Soru 31: Orhun Yazıtları ve Türk Siyasi-Sosyal Hayatını Düzenleyen Kurallar Bütünü
- Orhun Yazıtları'nda genellikle devlet kavramıyla birlikte geçen, Türk siyasi ve sosyal hayatını düzenleyen kurallar bütününe 'töre' denir.
- Bodun/Budun: Millet anlamına gelir.
- Oguş: Aile, Türk sosyal hayatındaki en küçük birimdir.
- Ülüş: Hükümdarın Gök Tanrı tarafından donatıldığı ekonomik yetkilerden biri, paylaştırmak anlamına gelir.
- Kurultay: Devlet işlerinin görüşüldüğü meclistir.
Önemli: Türk siyasi ve sosyal hayatını düzenleyen yazısız hukuk kuralları 'töre'dir.
04:47Soru 32: İslamiyet Sonrası Türk Destanları
- Ergenekon ve Bozkurt destanları Köktürklere aittir (İslam öncesi).
- Türeyiş ve Göç destanları Uygurlara aittir (İslam öncesi).
- Satuk Buğra Han destanı, Orta Asya'da İslamiyet'i kabul eden Karahanlı hükümdarı Satuk Buğra Han dönemine aittir ve İslamiyet sonrası destanlardandır.
Önemli: Satuk Buğra Han Destanı, Türklerin İslamiyet'i kabulünden sonraki döneme ait önemli bir destandır.
05:52Soru 33: Yeni Osmanlılar ve II. Abdülhamit Dönemi Talepleri
- Yeni Osmanlılar (Jön Türkler/Genç Osmanlılar), II. Mahmut döneminde Avrupa'ya gönderilen ve aydınlanma ile demokrasi kavramlarından etkilenen öğrencilerdir.
- Yeni Osmanlılar, Sultan Abdülaziz'den Kanuni Esasi'yi ilan etmesini ve parlamenter monarşiye geçilmesini istemişlerdir.
- Abdülaziz'in kabul etmemesi üzerine tahttan indirilmiş, yerine V. Murat çıkarılmıştır.
- V. Murat'ın akıl sağlığı sorunları nedeniyle tahttan indirilmesinin ardından, II. Abdülhamit, Kanuni Esasi'yi ilan etme ve parlamentoyu (Mebusan Meclisi) toplama sözü vererek tahta geçmiştir.
Tahtadaki formüller
- K.E. ilan
- 1. Meşrutiyet
- Padişah + Mebusan Meclisi
Önemli: Yeni Osmanlılar, II. Abdülhamit'ten Kanuni Esasi'nin ilan edilerek parlamentonun toplanmasını istemişlerdir.
07:34Soru 34: Mustafa Kemal Paşa'nın Havza Genelgesi ve İngilizlerin Rahatsızlığı
- Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkmış, ardından 22 Mayıs 1919'da Samsun Raporu'nu yayınlamıştır.
- 28 Mayıs 1919'da Havza'ya geçerek Havza Genelgesi'ni yayınlamıştır.
- Havza Genelgesi'nde, silahların teslim edilmemesi, orduların terhis edilmemesi ve İzmir'in işgali başta olmak üzere yurt genelindeki işgallerin protesto edilmesi istenmiştir.
- İngilizler, Mustafa Kemal Paşa'nın Havza'da genelge yayımlaması ve İzmir'in işgalini protesto etmek için mitinglere katılması faaliyetlerinden rahatsız olmuşlardır.
Tahtadaki formüller
- 19 Mayıs 1919 Samsun
- 22 Mayıs 1919 Samsun Raporu
- 28 Mayıs 1919 Havza Genelgesi
Önemli: İngilizlerin Mustafa Kemal Paşa'dan rahatsız olmasının temel nedeni, Havza Genelgesi ile işgallere karşı halkı örgütlemesidir.
09:34Soru 35: Lozan Barış Antlaşması Sonrası İnkılaplar
- Lozan Barış Antlaşması 24 Temmuz 1923'te imzalanmıştır.
- Cumhuriyetin İlanı: 29 Ekim 1923 (Lozan sonrası).
- Saltanatın Kaldırılması: 1 Kasım 1922 (Lozan öncesi).
- Birinci TBMM'nin Açılması: 23 Nisan 1920 (Lozan öncesi).
- Türk Medeni Kanunu'nun Kabul Edilmesi: 1926 (Lozan sonrası).
Tahtadaki formüller
- 24 Tem 1923 (Lozan)
- 29 Ekim 1923 (Cumhuriyetin İlanı)
- 1 Kasım 1922 (Saltanatın Kaldırılması)
- 23 Nis 1920 (1. TBMM'nin Açılması)
- 1926 (Türk Medeni Kanunu)
Önemli: Lozan Barış Antlaşması sonrası yapılan inkılaplar arasında Cumhuriyetin İlanı ve Türk Medeni Kanunu'nun kabulü yer alır.
10:53Soru 36: Soğuk Savaş Dönemi'nde Kominform'dan Çıkarılan Devlet
- İkinci Dünya Savaşı sonrası Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği'nin uydusu olmayı reddeden ve Kominform'dan çıkarılan devlet Yugoslavya'dır.
- Yugoslavya, Josip Broz Tito döneminde Moskova'nın etkisinden bağımsız bir komünist yönetim sergilemiştir.
- Yugoslavya, Balkanların idaresini istemiş, bu talebin kabul edilmemesi üzerine Kominform'dan çıkarılmıştır.
- Yugoslavya daha sonra Bağlantısızlar Hareketi'nin Avrupa'daki öncüsü olmuştur.
Önemli: Yugoslavya, Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği'nin uydusu olmayı reddettiği için 1948 yılında Kominform'dan çıkarılmıştır ve Bağlantısızlar Hareketi'nin öncülerinden biri olmuştur.