2027 TYT Konu Anlatımı Tanıtım

00:07Gökhan Öz'ün Tanıtımı

• Gökhan Öz, 1990 Ankara doğumlu, Gazi Üniversitesi mezunu bir tarih öğretmenidir.
• Yaklaşık 11 yıldır tarih öğretmenliği yapmakta ve 5 yıldır Benim Hocam çatısı altında çalışmaktadır.

00:50TYT Tarih Derslerinin Yol Haritası

• TYT Tarih dersleri 21 günde bitirilecektir, ancak öğrenciler kendi hızlarına göre bu süreyi kısaltabilirler.
• Derslerde TYT Tarih Ders Notları kitabı kullanılacak olup, slaytlar kitapla birebir uyumludur.
• Kitap, zaman kaybını önlemek ve not alma yükünü azaltmak amacıyla hazırlanmıştır.
• Kitapta konuların arkasında ÖSYM çıkmış soruları ve öz sorular bulunmaktadır.

Önemli: TYT Tarih dersleri 21 günde bitirilecek şekilde planlanmıştır.

02:04AYT Tarih Dersleri ve TYT-AYT Konu Farkları

• Bu sene AYT videolarını da Gökhan Öz çekecektir, kitaplar Ramazan Yetkin Hoca'nın kitapları olacaktır.
• Daha detaylı anlatım isteyenler Ramazan Yetkin Hoca'nın eski videolarını izleyebilirken, daha hızlı ilerlemek isteyenler Gökhan Öz'ün videolarını tercih edebilir.
• TYT ve AYT tarih konuları genel olarak aynıdır, sadece AYT sözel kısmında Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi ek konudur.
• TYT'den 5 soru, AYT eşit ağırlıktan 10 soru, AYT sözelden ise 11 soru gelmektedir.
• TYT daha çok yoruma dayalı, AYT ise daha çok bilgiye dayalıdır.
• Başarılı olmak için hem TYT hem de AYT videolarının izlenmesi tavsiye edilir.
• TYT'de yorum sorularının yanı sıra bilgi soruları da çıkmaktadır, bu yüzden sadece yoruma dayalı bir çalışma yeterli değildir.

Önemli: TYT ve AYT tarih konuları benzer olsa da, sınav formatları ve soru tipleri farklılık gösterdiği için her iki dersin de izlenmesi önerilir.

04:41Ders Defteri ve Soru Bankasının İçeriği

• Video ders defterinde haritalar, notlar, dikkat köşeleri, öz sorular ve yorum kısımları bulunmaktadır.
• Örnek olarak, ticaret yollarının geçiş güzergahında bulunmanın ekonomik refahı sağladığı yorumu verilmiştir.
• Haritalar ve tablolar, öğrenmeyi kalıcı hale getirmek için bolca kullanılmıştır.
• Soru bankası, %75 yorum ve %25 bilgi sorularından oluşmaktadır.
• Soru bankasında haritalı ve görselli sorular da yer almaktadır.
• Her video sonunda ödevlendirme yapılacak ve son 5 yılın çıkmış soruları deneme formatında sunulacaktır.

Önemli: Soru bankasının çözülmesi, öğrenilen bilgilerin pekiştirilmesi ve unutulmaması için şiddetle tavsiye edilmektedir.

07:00Öğrenci Yorumları ve Ders Yaklaşımı

• Öğrenci yorumları, derslerin eğlenceli, bilgilendirici ve tarihi sevdiren yapısını göstermektedir.
• Derslerin sonunda öğrencilerin tarihi seveceği ve milli bilincinin gelişeceği garanti edilmektedir.
• Dersleri bir dizi gibi izleyip notları işaretleyerek çalışmak, başarıyı getirecektir.

10:09İletişim ve Totem

• Gökhan Öz'e Instagram (@gokhanoztarih) hesabından ulaşılabilir.
• Yıl içinde Instagram'dan canlı yayınlar, soru çözümleri ve bilgilendirme grupları oluşturulacaktır.
• Öğrencilerin istedikleri üniversite ve bölümü yorumlara yazmaları, bir yıl sonra hayallerinin gerçekleştiğini görmek için bir 'totem' olarak önerilmiştir.

Önemli: Hayallerinizi yorumlara yazarak bir yıl sonra gerçekleştiğini görme totemi yapılması istenmektedir.

12:00Giriş ve Kitap Tanıtımı

• Geçmiş senelerden öğrencilerin soruları üzerine, bazı konularda hikayeler anlatılacak.
• Bu hikayeler, 'Bir rivayete göre' adında bir kitapta toplandı.
• Kitapta 17 tarih hikayesi bulunuyor, özellikle 15 tanesi Osmanlı Devleti'nden.

12:59Tarih ve Zaman Ünitesi Konuları

• Tarih biliminin özellikleri, yöntemi, kaynakları ve konusu ele alınacak.
• Olay ve olgu kavramları, takvimler ve tarih çeşitleri incelenecek.
• Tarihe yardımcı bilim dalları üzerinde durulacak.
• İlk iki video alışma videosu olacak, üçüncü videodan itibaren dersler daha eğlenceli hale gelecek.

Önemli: İlk iki video 'alışma videosu' olarak kabul edilmeli, asıl olaylar üçüncü videodan itibaren başlayacak.

14:03Tarihin Tanımı ve Konusu

• Tarih: Geçmişte yaşamış insan topluluklarının her türlü faaliyetlerini yer ve zaman göstererek, neden-sonuç ilişkisi içerisinde, belgelere dayanarak, objektif bir biçimde inceleyen bilim dalıdır.
• Tarihin konusu insandır; insanları etkileyen doğa olayları da tarihin konusudur.
• Tarihin bir bilim olarak kabul edilmesindeki en önemli özellik belgelere dayandırılmasıdır.

Önemli: Tarihin bir bilim olarak kabul edilmesindeki en önemli özellik belgelere dayandırılmasıdır.

15:33Tarih Biliminin Özellikleri

• Tarih, geçmişte yaşanan olayları inceler.
• Olaylar tekrarlanamaz, deney ve gözlem yapılamaz.
• Tarihi olayların aynı şekilde tekrarlanması mümkün değildir.
• Tarihte bulunacak yeni belgeler mevcut bilgileri güçlendirebilir veya değiştirebilir.
• Tarih, belgelere dayalı olarak yazılır.
• Tarihi olayların yeri ve zamanı belli olmalıdır.
• Tarihi olaylar arasında neden-sonuç ilişkisi vardır.
• Tarih araştırmalarında olayın gerçekleştiği dönemin koşulları dikkate alınmalıdır.

Önemli: Tarih, geçmişi incelediği için deney ve gözlem yapılamaz. Bu, tarih biliminin en önemli özelliklerinden biridir.

16:43Tarihin Konusu ve Kapsamı

• İnsan topluluklarının geçmişte meydana getirdiği faaliyetler, değişimler ve eserler tarih biliminin konusunu oluşturur.
• İnsanı etkileyen sel, kuraklık ve deprem gibi doğa olayları da tarihin konusudur.

Önemli: Tarihin konusu insan ve insanı etkileyen doğa olaylarıdır; insanı etkilemeyen olaylar tarihin konusu değildir.

16:57Olay ve Olgu

• Olay: Başlangıcı ve bitişi belli olan, kısa süreli durumlardır. Belirli bir süre içinde gerçekleşir, biriciktir, doğaldır ve tekrarlanamaz.
• Olgu: Olayların sonucunda ortaya çıkan, uzun süreli durumlardır. Belirli bir zaman ve yer söz konusu değildir, soyuttur, süreklilik gösterir ve tekrar edebilir.
• Örnek Olay: Malazgirt Savaşı (1071), Talas Savaşı, Coğrafi Keşifler, Peygamber Efendimize ilk vahyin gelmesi.
• Örnek Olgu: Anadolu'nun Türkleşmesi, İslamiyet'in Türkler arasında yayılması, Sömürgeciliğin yayılması.

Önemli: Olaylar biriciktir ve tekrarlanamazken, olgular tekrarlanabilir ve uzun süreli devam eder.

20:32Tarih Biliminin Faydaları

• Milletlerin ortak hafızası olan tarih, milli ve toplumsal kimliğin inşasında önemli rol oynar.
• İnsanların kendilerinde ve yaşadıkları dünyada meydana gelen zamana bağlı değişimlere uyum sağlamasına yardımcı olur.
• Tarih, uyguladığı metot gereği bireylerde araştırma ve kanıt kullanma becerisini artırır.
• Bireylerde yorum yapma yeteneğini geliştirir.
• Ulaşılan farklı kaynaklarda tespit edilen çelişkili ifadeler, insanların sorgulama ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirir.
• Tarih, geçmişin ışığında bugünün anlaşılmasına ve yarına yön verilmesini sağlar.
• Böylelikle geçmişteki hataları tekrar etmeyen toplumlar, gelecekte ilgili doğru planlama ve analizlerle daha iyi bir yaşam düzeyine ulaşır.

Önemli: Tarih, milli ve toplumsal kimliğin inşasında ve eleştirel düşünme becerilerinin gelişiminde önemli bir rol oynar.

21:24Tarih Biliminin Yöntem Basamakları (5T)

• Tarih biliminde akademik bir kitap yazmak için 5T yöntemi kullanılır.
• 1. Tarama (Kaynak Arama): Planlanan tarihsel araştırmaya kaynak olabilecek tüm verilerin toplanmasıdır. Birincil ve ikincil kaynaklar olabilir (sözlü, yazılı, görsel, işitsel, tarihi kalıntı ve nesneler).
• 2. Tasnif (Sınıflandırma): Elde edilen verilerin sistemli bir şekilde sınıflandırılmasıdır.
• 3. Tahlil (Çözümleme): Sınıflandırılan verilerin kaynak açısından yeterli olup olmadığının kontrol edilmesidir.
• 4. Tenkit (Eleştiri): Verilerin doğru, yanlış, gerçek ve güvenilirlik açısından değerlendirilmesidir.
• 5. Terkip (Sentez): Sınıflandırma, çözümleme ve eleştiri süzgecinden geçen verilerin birleştirilmesidir.

Önemli: Tarih biliminin yöntem basamakları (5T): Tarama, Tasnif, Tahlil, Tenkit, Terkip. Bu sıralama önemlidir ve sorularda karşımıza çıkabilir.

24:00Kaynak Türleri: Birinci ve İkinci El Kaynaklar

• Birinci el kaynaklar: Olayın geçtiği döneme ait belge ve buluntulardır.
• Örnekler: Kitabeler, paralar, arkeolojik kalıntılar, fermanlar.
• İkinci el kaynaklar: Tarihi olayın geçtiği döneme yakın veya o dönemin kaynaklarından yararlanılarak meydana getirilen eserlerdir.
• Örnekler: Ansiklopediler, makaleler, ders kitapları.
• Birinci el kaynaklar, ikinci el kaynaklara göre her zaman daha güvenilirdir.

Önemli: Birinci el kaynaklar her zaman daha güvenilirdir.

25:11Kaynak Türleri: Sözlü, Yazılı, Görsel-İşitsel ve Tarihi Kalıntı/Nesneler

• Sözlü kaynaklar: Destanlar, efsaneler, hikayeler, şiirler, atasözleri (tarihi döneme göre değerlendirilir, günümüzdeki yazılı halleri değil).
• Yazılı kaynaklar: Kitabeler, paralar, fermanlar, hatıralar, kanunlar, gazeteler, dergiler, şecereler, mektuplar, anlaşmalar (paralar üzerindeki yazılar nedeniyle yazılı kaynaktır).
• Görsel-işitsel kaynaklar: Resimler, fotoğraflar, minyatürler, filmler, ses kayıtları, video kayıtları.
• Tarihi kalıntı ve nesneler (sözsüz/yazısız kaynaklar): Arkeolojik kalıntılar (kemik, saç, iskelet), silahlar, kıyafetler, eşyalar, üretim araçları.
• Yazılı kaynaklar, sözlü kaynaklara göre her zaman daha güvenilirdir.

Önemli: Paralar yazılı kaynaktır. Sözlü kaynaklar, tarihin o dönemine göre değerlendirilir, günümüzdeki yazılı halleri önemli değildir.

27:40Tarihin Sınıflandırılması (Tasrif)

• Tarih, zamana, mekana ve konuya göre sınıflandırılır.
• Zamana göre sınıflandırma: İlk Çağ, XX. Yüzyıl, Kanuni Sultan Süleyman Devri, 19 Mayıs 1919 gibi zaman ifadeleri.
• Mekana göre sınıflandırma: Orta Asya Tarihi, Anadolu Tarihi, Ankara Tarihi, Beypazarı Tarihi gibi yer ifadeleri.
• Konuya göre sınıflandırma: Osmanlı Tarihi, Hukuk Tarihi, Spor Tarihi, Bilim Tarihi gibi başlıklar veya konular.

Önemli: Bir olayda zaman ve mekan bilgisi varsa, o olay zamana ve mekana göre sınıflandırılır. Konu, olayın içeriği veya başlığıdır.

29:30Yüzyıl Hesaplama (Milattan Sonra)

• Milat, İsa'nın doğumu olarak kabul edilir (0 noktası). Milattan önce (MÖ) ve Milattan sonra (MS) olarak ikiye ayrılır.
• Dört haneli bir tarih verildiğinde, ilk iki rakamdan sonra bir çizgi çekilir ve sol taraftaki sayıya +1 eklenerek yüzyıl bulunur (Örn: 1990 -> 19+1=20. yüzyıl).
• Üç haneli bir tarih verildiğinde, ilk rakamdan sonra bir çizgi çekilir ve sol taraftaki sayıya +1 eklenerek yüzyıl bulunur (Örn: 375 -> 3+1=4. yüzyıl).
• İki haneli bir tarih verildiğinde (1-99 arası), doğrudan 1. yüzyıl olarak kabul edilir (Örn: 75 -> 1. yüzyıl).
• Yüzyılın çeyrekleri ve yarıları: 0-24 (1. çeyrek), 25-49 (2. çeyrek), 50-74 (3. çeyrek), 75-99 (4. çeyrek).
• Yüzyılın yarıları: 0-49 (1. yarı), 50-99 (2. yarı).

Önemli: Dört haneli sayılarda ilk iki rakama, üç haneli sayılarda ilk rakama +1 eklenerek yüzyıl bulunur. İki haneli sayılar 1. yüzyıldır.

33:40Yüzyıl Hesaplama (Milattan Önce)

• Milattan Önce (MÖ) tarihlerinde yüzyıl hesaplama kuralı aynıdır (+1 ekleme), ancak çeyrek ve yarılar tersine döner.
• MÖ'de 0-24 (4. çeyrek), 25-49 (3. çeyrek), 50-74 (2. çeyrek), 75-99 (1. çeyrek).
• MÖ'de 0-49 (2. yarı), 50-99 (1. yarı).
• Örnek: MÖ 2026 -> 20+1=21. yüzyıl. 26 normalde 1. yarı 2. çeyrek iken, MÖ olduğu için 2. yarı 3. çeyrek olur.

Önemli: Milattan Önce tarihlerinde yüzyıl hesaplaması aynı kalırken, çeyrek ve yarılar Milattan Sonra'nın tam tersi olarak belirlenir.

36:00Tarih Çeşitleri

• Hikayeci (rivayetçi) tarih: Herodot, yer ve zaman belirtir, sebep-sonuç ilişkisi ve objektiflik yoktur, olayları gözünüzde canlandırır.
• Öğretici tarih: Thukydides, ahlaki ve milli değerleri öğretmeyi amaçlar, vatan sevgisi gibi konuları işler.
• Sosyal tarih: Toplumların yaşayışları ve kültürleri hakkında bilgi verir, August Comte önemli temsilcilerindendir.
• Kronik tarih: Olayları oluş sırasına göre anlatır, Hititlerin anal adı verilen yıllıkları bu türe örnektir.
• Neden-nasılcı (bilimsel) tarih: Olayların nedenini ve sonuçlarını araştırır, objektif ve tarafsızdır, ders kitapları ve makaleler bu anlayışla hazırlanır.

Önemli: Herodot hikayeci tarihin, Thukydides ise öğretici tarihin en önemli temsilcileridir.

39:08Tarihe Yardımcı Bilim Dalları

• Arkeoloji: Kazı bilimidir, yazısız dönemleri aydınlatır.
• Kronoloji: Zaman bilimidir, olayların oluş sırasını ve neden-sonuç ilişkisini kurar.
• Nümizmatik (Meskükat): Para bilimidir, paralar üzerinden devletin mali gücü, yönetim şekli ve hükümdarı hakkında bilgi verir. Yazılı kaynaktır.
• Paleografya: Yazı bilimidir, yazıların, alfabelerin ve bunların zaman içindeki değişimlerini inceler. Tarih öncesi çağlarda yararlanılamaz.
• Filoloji: Dil bilimidir, dillerin tarihini, gelişimini ve değişimini araştırır.
• Epigrafya: Kitabeler bilimidir, kitabelerdeki yazıtları inceler. Tarih öncesi çağlarda yararlanılamaz.
• Heraldik: Arma bilimidir, devletlerin kullandığı armaları inceler.
• Sicilografya: Mühür bilimidir, devletin belgeler üzerindeki mühürlerini inceler.
• Antropoloji: Irk bilimidir, insan ırkını ve kültür gelişimini araştırır.
• Etnografya: Kültür bilimidir, toplumların örf, adet ve geleneklerini inceler.
• Diplomatik: Resmi belgeleri inceler, siyasi belgelerin orijinal olup olmadığını ve tarihi dönemini belirler. Tarih öncesi çağlarda yararlanılamaz.
• Onomastik: Eski isimleri inceler, toponomi (yer isimleri) ve antroponomi (şahıs isimleri) olarak ikiye ayrılır.
• Kimya (Fizik): Karbon 14 Yöntemi ile belgelerin orijinal olup olmadığını ve hangi döneme ait olduğunu belirler. Tarih için çok önemlidir.
• Anakronizm: Tarihi yanılgıdır, olayları neden ve sonuçlarının günümüz şartlarına göre değerlendirmemektir. Tarihi bir olayı kendi zamanının koşullarıyla değerlendirmek gerekir.

Önemli: Tarih öncesi devirlerin aydınlatılmasında paleografya (yazı bilimi), nümizmatik (para bilimi), epigrafi (kitabe bilimi), diplomatik gibi yazılı bilim dallarından faydalanılamaz. Tarih öncesi devirlerin aydınlatılmasında en çok yararlanılan bilim dalı arkeolojidir.

45:26Takvimler

• Takvimler Ay Yılı Esaslı Takvim ve Güneş Yılı Esaslı Takvim olarak ikiye ayrılır.
• Ay Yılı Esaslı Takvim: Ay'ın dünya etrafındaki dönüşünü esas alır, bir tur dönüşü 354 gün sürer. İlk kez Sümerler tarafından kullanılmıştır.
• Güneş Yılı Esaslı Takvim: Dünya'nın güneş etrafındaki bir tur dolanımını esas alır, bir tur dönüşü 365 gün 6 saat sürer. İlk kez Mısırlılar tarafından kullanılmıştır. Nil Nehri'nin taşması tarımsal ürünlere zarar verdiğinden Mısırlılar bu takvimi geliştirmiştir.
• Toplumlar kendi takvimlerini oluştururken yaşamlarındaki önemli olayları başlangıç olarak kabul etmişlerdir.
• İbraniler için önemli olay: Milattan Önce 3761'deki Yaratılış Yılı.
• Yunanlılar için önemli olay: İlk Olimpiyat Oyunları.
• Hristiyanlar için önemli olay: Hz. İsa'nın doğumu.
• Müslümanlar için önemli olay: Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicreti.
• Türklerin kullandığı takvimler için kodlama: 12 HaCeRiM (12 Hayvanlı Türk Takvimi, Hicri, Celali, Rumi, Miladi).

Önemli: Ay yılı esaslı takvimi ilk kez Sümerler, güneş yılı esaslı takvimi ise ilk kez Mısırlılar kullanmıştır.

48:00Türklerin Kullandığı Takvimler

• Türklerin kullandığı takvimler sırasıyla 12 Hayvanlı Türk Takvimi, Hicri Takvim, Celali Takvim, Rumi Takvim ve Miladi Takvim'dir.

48:1712 Hayvanlı Türk Takvimi

• Türklerin kullandığı ilk takvimdir.
• Güneş yılı esasına göre düzenlenmiştir.
• Göktürkler ve Uygurlar tarafından kullanılmıştır.
• Türklerden başka Çinliler ve Tibetliler tarafından da kullanılmıştır.
• 1 yıl 365 gün 5 saat olarak kabul edilmiştir.
• On iki yılda bir devir yapar.
• Yıllar, hayvan adları ile gösterilmiştir.
• Aylar sayılarla belirtilmiştir.

50:08Takvimlerin Esasları

• Kullanılan beş takvimden dördü güneş yılı esaslı, biri ise ay yılı esaslıdır.
• Ay yılı esaslı olan takvim Hicri Takvim'dir.

50:25Hicri Takvim

• Türklerin İslamiyet'i kabul ettikten sonra kullandığı takvimdir.
• Hz. Muhammed'in hicret ettiği yıl (622), başlangıç kabul edilmiştir.
• Hz. Ömer Dönemi'nde oluşturulmuştur.
• Ay yılı esasına göre düzenlenmiştir.
• Takvime göre bir yıl 354 gün 8 saat 48 dakikadır.
• Diğer ismi Kameri (ay) takvimdir.
• Günümüzde İslam dünyası dini günlerini Hicri takvime göre belirlemektedir.

Önemli: Hicri Takvim'in Hz. Ömer Dönemi'nde oluşturulması önemlidir.

51:03Celali Takvim ve Rumi Takvim

• Celali Takvim, Büyük Selçuklu Sultanı Celaleddin Melikşah Dönemi'nde Ömer Hayyam başkanlığındaki kurula bir heyet tarafından hazırlanmıştır.
• Celali Takvim'in başlangıcı 1079 yılı kabul edilmiştir.
• Celali Takvim güneş yılı esasına göre düzenlenmiştir.
• Rumi Takvim, Osmanlılar ve Harzemşahlar tarafından da kullanılmıştır.
• Rumi Takvim, Osmanlı Devleti'nde mali işlerin düzenlenmesi amacıyla kullanılmıştır.
• Rumi Takvim güneş yılı esasına göre düzenlenmiştir.
• Rumi Takvim ile Miladi Takvim arasında 584 yıllık fark vardır.

51:33Miladi Takvim

• Başlangıcı Hz. İsa'nın doğumu yani '0' yılı kabul edilir.
• Günümüzde dünyada en yaygın kullanılan takvimdir.
• Kökeni Mısırlılara dayanır.
• Romalılar geliştirmiş ve Papa XII. Gregorius (Gregoryus) son şeklini vermiştir.
• Ülkemizde 1 Ocak 1926'dan itibaren kullanılmaya başlanmıştır.

Önemli: Miladi Takvim'in ülkemizde 1 Ocak 1926'dan itibaren kullanılmaya başlanması önemlidir.