00:05Üçgende Alanın Temel Formülü
- Üçgenin alanı, taban çarpı yükseklik bölü 2 formülüyle bulunur.
- Yükseklik (h), üçgenin içinde veya dışında olabilir.
- Taban (a) ve yükseklik (h) biliniyorsa alan kolayca hesaplanır.
Tahtadaki formüller
- A(ABC) = (a * h) / 2
01:27Geniş Açılı Üçgende Alan ve U Formülü (Heron Formülü)
- Geniş açılı üçgenlerde yükseklik üçgenin dışına düşebilir, ancak alan formülü değişmez (taban x yükseklik / 2).
- Kenar uzunlukları (a, b, c) bilinen bir üçgenin alanı U formülü (Heron Formülü) ile bulunabilir.
- U, üçgenin çevresinin yarısıdır (yarı çevre).
Tahtadaki formüller
- A(ABC) = (a * h) / 2
- u = (a + b + c) / 2
- A(ABC) = √(u * (u - a) * (u - b) * (u - c))
02:17Ortak Yüksekliği Olan Üçgenlerde Alan Hesabı
- Ortak yüksekliği olan üçgenlerde taralı alan, taban çarpı yükseklik bölü 2 formülüyle hesaplanır.
- AH dik BC ise, AD = 8 cm ve BC = 14 cm olarak verilmiş.
- Taralı bölgenin alanı 8 * 14 / 2 = 56 cm² olarak bulunur.
- Bu durum, iki küçük üçgenin alanlarının toplamı olarak da ispatlanabilir.
Tahtadaki formüller
- AD = 8 cm
- BC = 14 cm
- 8 * 14 / 2 = 56
Önemli: Bu tip sorular sınavda karşınıza çıkabilir.
04:00Yükseklikleri Eşit Üçgenlerin Alanları ve Taban Orantısı
- Yükseklikleri birbirine eşit olan üçgenlerin alanları, tabanlarıyla orantılıdır.
- Bu özellik, alan parçalama olarak da bilinir.
- Eğer tabanlar 2k ve 3k ise, alanlar da 2A ve 3A şeklinde orantılı olur.
Tahtadaki formüller
- A(ABD) / A(ADC) = BD / DC
Önemli: Bu özellik çok önemlidir ve soruları hızlı çözmek için kullanılır.
04:40Yükseklikleri Eşit Üçgenlerde Alan Orantısı Uygulaması
- BD = 4 cm, DC = 3 cm ve A(ABD) = 20 cm² verilmiş.
- 4 birim tabana 20 cm² alan geliyorsa, 1 birim tabana 5 cm² alan düşer (20/4 = 5).
- DC tabanı 3 cm olduğu için A(ADC) = 3 * 5 = 15 cm² olur.
Tahtadaki formüller
- BD = 4 cm
- DC = 3 cm
- A(ABD) = 20 cm²
- A(ADC) = 15 cm²
05:15İki Aşamalı Alan Parçalama Uygulaması
- AD = 5 cm, DE = 2 cm, BE = 3 cm, EC = 5 cm ve A(BDE) = 6 cm² verilmiş.
- BDE üçgeninde DE tabanı 2 cm'ye 6 cm² alan geliyorsa, 1 cm'ye 3 cm² alan düşer.
- AD tabanı 5 cm olduğu için A(ADE) = 5 * 3 = 15 cm² olur.
- ABE üçgeninin toplam alanı (A(BDE) + A(ADE)) = 6 + 15 = 21 cm²'dir.
- ABE üçgeninde BE tabanı 3 cm'ye 21 cm² alan geliyorsa, 1 cm'ye 7 cm² alan düşer.
- EC tabanı 5 cm olduğu için A(AEC) = 5 * 7 = 35 cm² olur.
Tahtadaki formüller
- AD = 5 cm
- DE = 2 cm
- BE = 3 cm
- EC = 5 cm
- A(BDE) = 6 cm²
- A(AEC) = 35 cm²
Önemli: Bu tarz iki aşamalı alan parçalama soruları sınavda çıkma ihtimali yüksektir.
07:00Kenarortaylar ve Alan İlişkisi (Ağırlık Merkezi)
- Bir üçgende kenarortaylar (AD, BF, CE) üçgeni 6 eşit alana böler.
- G noktası, ABC üçgeninin ağırlık merkezidir.
- Her bir küçük üçgenin alanı (S) birbirine eşittir.
- Kenarortaylar, kenarı ortaladığı ve ağırlık merkezi kenara 1, köşeye 2 oranında böldüğü için alanlar da bu orantıya göre eşit dağılır.
Tahtadaki formüller
- AD, BF, CE kenarortay
- G: ağırlık merkezi
- A(AGF) = A(GFE) = A(GED) = A(DGC) = A(CGB) = A(BGA) = S
07:43Açıortaylar ve Alan İlişkisi (İç Açıortayların Kesim Noktası)
- Bir üçgenin iç açıortayları tek bir noktada kesişir.
- Bu nokta, iç açıortayların kesim noktasıdır ve aynı zamanda iç teğet çemberin merkezidir.
- İç açıortayların kesim noktasından kenarlara indirilen dikmeler (yarıçaplar) eşittir.
- Açıortayların oluşturduğu üçgenlerin alanları, karşılarındaki kenar uzunluklarıyla orantılıdır.
Tahtadaki formüller
- A(BDC) / a = A(ADC) / b = A(ADB) / c = A(ABC) / (a + b + c)
Önemli: Alan ile kenar doğru orantılıdır.
08:29İç Açıortayların Kesim Noktası ile Alan Hesabı Uygulaması
- D noktası iç açıortayların kesim noktasıdır.
- AB = 4 cm, AC = 8 cm, BC = 6 cm verilmiş.
- A(ADB) = 8 cm² verilmiş.
- Kenar uzunlukları ile alanlar orantılı olduğu için, AB kenarına (4 cm) karşılık gelen alan 4A, BC kenarına (6 cm) karşılık gelen alan 6A, AC kenarına (8 cm) karşılık gelen alan 8A olarak yazılabilir.
- A(ADB) = 4A = 8 cm² ise, A = 2 cm²'dir.
- Toplam alan A(ABC) = 4A + 6A + 8A = 18A'dır.
- A(ABC) = 18 * 2 = 36 cm² olarak bulunur.
Tahtadaki formüller
- AB = 4 cm
- AC = 8 cm
- BC = 6 cm
- A(ADB) = 8 cm²
- 4A = 8 => A = 2
- A(ABC) = 18A = 18 * 2 = 36
09:16İç Teğet Çember ve Alan İlişkisi
- İç açıortayların kesim noktası, iç teğet çemberin merkezidir.
- İç teğet çemberin merkezi, kenarlara eşit uzaklıktadır (yarıçap r).
- Bir üçgenin alanı, yarı çevre (u) ile iç teğet çemberin yarıçapının (r) çarpımına eşittir.
- Bu formül, üçgeni iç teğet çemberin merkezinden kenarlara çizilen üçgenlerin alanlarının toplamından türetilir.
Tahtadaki formüller
- A(ABC) = u * r
- u = (a + b + c) / 2
- A(AOB) = (c * r) / 2
- A(AOC) = (b * r) / 2
- A(BOC) = (a * r) / 2
Önemli: İç teğet çemberin merkezi, iç açıortayların kesim noktasıdır.
11:27Çevrel Çember ve Alan İlişkisi
- Kenar uzunlukları (a, b, c) ve çevrel çemberin yarıçapı (R) bilindiğinde üçgenin alanı hesaplanabilir.
- Çevrel çember, üçgenin köşelerinden geçen çemberdir.
- Büyük R, çevrel çemberin yarıçapını ifade eder.
Tahtadaki formüller
- A(ABC) = (a * b * c) / (4R)
12:00Üçgen Alanları ve Oranları
- AEB üçgeninin alanı taban (AB=8) ve yükseklik (ED=5) kullanılarak hesaplanır.
- BEC üçgeninin alanı taban (BC=10) ve yükseklik (EF=3) kullanılarak hesaplanır.
- Üçgenlerin alanları, aynı yükseklik üzerindeki taban uzunlukları ile orantılıdır.
- AE/EC oranı, alanların oranına eşittir.
Tahtadaki formüller
- Alan(AEB) = (5 * 8) / 2 = 20
- Alan(BEC) = (3 * 10) / 2 = 15
- AE / EC = Alan(AEB) / Alan(BEC) = 20 / 15 = 4 / 3
Önemli: Alanlar tabanlarla orantılı olduğu için, kenar oranları alan oranlarından bulunabilir.
12:00Dik Üçgende İç Teğet Çemberin Yarıçapı
- ABC dik üçgeninde AB=6, BC=8 ise AC=10'dur (6-8-10 üçgeni).
- İç teğet çemberin yarıçapı (r), üçgenin alanı (Alan) ve yarı çevre (U) kullanılarak bulunur.
- Alan = U * r formülü uygulanır.
Tahtadaki formüller
- Alan(ABC) = (6 * 8) / 2 = 24
- U = (6 + 8 + 10) / 2 = 12
- 24 = 12 * r
- r = 2
Önemli: Dik üçgenlerde iç teğet çemberin yarıçapı, kenarlar toplamının yarısı ile bulunur.
15:26Kenarortay ve Üçgen Alanları
- AD kenarortay olduğu için BD = DC'dir.
- BE, AD'ye diktir ve BE=6, AD=5'tir.
- ABD üçgeninin alanı taban (AD=5) ve yükseklik (BE=6) kullanılarak hesaplanır.
- Kenarortay, üçgeni iki eşit alana böler.
Tahtadaki formüller
- Alan(ABD) = (6 * 5) / 2 = 15
- Alan(ABC) = 2 * Alan(ABD) = 2 * 15 = 30
Önemli: Kenarortay, üçgeni alanları eşit iki üçgene ayırır.
16:33Üçgen Alanlarının Parçalanması
- AB kenarı 4 eşit parçaya, AC kenarı 3 eşit parçaya bölünmüştür.
- Taralı alan 3 cm² olarak verilmiştir.
- Eşit tabanlara sahip üçgenlerin alanları orantılıdır.
- Alan parçalama yöntemi ile tüm ABC üçgeninin alanı bulunur.
Tahtadaki formüller
- Taralı alan (1 birim tabana karşılık) = 3
- 2 birim tabana karşılık gelen alan = 2 * 3 = 6
- 3 birim tabana karşılık gelen alan = 3 * 3 = 9
- 4 birim tabana karşılık gelen alan = 4 * 3 = 12
- Toplam alan (3 eşit parça için) = 3 * 12 = 36
Önemli: Eşit parçalara ayrılmış kenarlar üzerindeki alanlar, kenar oranlarıyla doğru orantılıdır.
17:47Dik Üçgen Alanı Hesaplama
- DE, AC'ye paraleldir ve AB, BC'ye diktir.
- AD=5, DE=3, BC=6 olarak verilmiştir.
- ADE üçgeni bir dik üçgendir (3-4-5 üçgeni).
- DEC üçgeninin alanı, taban ve yükseklik kullanılarak bulunur.
Tahtadaki formüller
- AE = 4 (Pisagor teoreminden)
- Alan(ADE) = (4 * 3) / 2 = 6
- Alan(ADC) = (AD * BC) / 2 = (5 * 6) / 2 = 15
- Alan(DEC) = Alan(ADC) - Alan(ADE) = 15 - 6 = 9
Önemli: Paralel doğru parçaları ve diklikler, üçgenin kenar uzunluklarını ve dolayısıyla alanını etkiler.
18:43Üçgende Benzerlik Konusuna Giriş ve Ödev
- Alan konusu tamamlanmıştır, şimdi üçgende benzerlik konusuna geçilecektir.
- Ödev olarak konu tekrarı ve 'Taktiklerle Geometri' kitabından yaklaşık 30 soru çözülmesi önerilir.
- Üçgenler konusu tamamlandıktan sonra soru bankası testleri çözülecektir.
- Benzerlik, üçgenlerin son konusudur ve diğer geometrik konularda da karşımıza çıkacaktır.
Önemli: Benzerlik konusu, ÖSYM tarafından alan sorularında da kullanılabilen önemli bir konudur.
21:00Açı-Açı-Açı Benzerliği
- Karşılıklı açıları eşit ve karşılıklı kenarları orantılı olan üçgenlere benzer üçgenler denir.
- Bu benzerlik türüne Açı-Açı-Açı (AAA) benzerliği denir.
- Aynı açının karşısındaki kenarların oranı sabittir ve bu orana benzerlik oranı (k) denir.
- Üçgenlerin benzerliği ABC ~ DEF şeklinde gösterilir, bu da A açısının D'ye, B açısının E'ye, C açısının F'ye eşit olduğu anlamına gelir.
Tahtadaki formüller
- m(A) = m(D)
- m(B) = m(E)
- m(C) = m(F)
- a / d = b / e = c / f = k (benzerlik oranı)
Önemli: Açı-Açı-Açı benzerliği, kenar oranlarının sabit olduğu anlamına gelir ve geometri problemlerinde sıkça kullanılır.
24:00Açı-Açı-Açı Benzerliği ile İlgili Soru Çözümü - 1
- İki üçgenin tüm açıları eşitse, bu üçgenler benzerdir.
- Benzerlik oranını bulmak için aynı açıların karşısındaki kenarlar oranlanır.
- Örnek soruda, B açısının karşısındaki kenar x ve 5, C açısının karşısındaki kenar 3 ve 4 olarak oranlanır.
- İçler dışlar çarpımı ile x değeri bulunur.
Tahtadaki formüller
- x/5 = 3/4
- 4x = 15
- x = 15/4
Önemli: Açı-Açı-Açı benzerliğinde, karşılıklı kenarların doğru oranlanması kritik öneme sahiptir.
24:40Benzerlik Oranı ve Eş Üçgenler
- Kenar uzunlukları arasındaki orana benzerlik oranı (k) denir.
- Benzerlik yazılırken eş açı köşeleri aynı sırada yazılır.
- Eğer benzerlik oranı k=1 ise, üçgenler eşittir (yani aynıdır ve kenarları da aynı ölçülüdür).
- Karşılıklı ikişer açısı eşit olan üçgenler de benzerdir, çünkü üçüncü açılar da otomatik olarak eşit olur.
Tahtadaki formüller
- a / d = b / e = c / f = k
- AB / DE = BC / EF = AC / DF
Önemli: Benzerlik oranı 1 olan üçgenler eş üçgenlerdir ve tüm kenar uzunlukları aynıdır. İki açısı eşit olan üçgenler benzerdir.
24:55Açı-Açı-Açı Benzerliği ile İlgili Soru Çözümü - 2
- BAC dik üçgeninde AD=DE, EC=4 cm, DC=5 cm olarak verilmiştir.
- Açıların eşitliği (A, B, 90 derece) kullanılarak benzer üçgenler belirlenir.
- Küçük üçgen ile büyük üçgen arasındaki benzerlik oranı bulunur.
- A açısının karşısındaki kenarlar (3 ve x) ve B açısının karşısındaki kenarlar (4 ve 8) oranlanarak x değeri hesaplanır.
Tahtadaki formüller
- 3/x = 4/8
- 4x = 24
- x = 6
Önemli: Dik üçgenlerde açı-açı-açı benzerliği, kenar uzunluklarını bulmada sıkça kullanılır.
26:12Açı-Açı-Açı Benzerliği ile İlgili Soru Çözümü - 3
- ABC üçgeninde m(BAD) = m(ACB), AB=5 cm, AD=4 cm, AC=6 cm olarak verilmiştir.
- Açı-açı-açı benzerliği için üçgenlerin açıları isimlendirilir (A, A+B, C).
- Büyük üçgen (ABC) ile küçük üçgen (ADB) arasındaki benzerlik oranı kurulur.
- C açısının karşısındaki kenarlar (4 ve 6) ve A+B açısının karşısındaki kenarlar (5 ve BC) oranlanarak BC uzunluğu bulunur.
Tahtadaki formüller
- 4/6 = 5/BC
- 4 * BC = 30
- BC = 30/4
- BC = 15/2
Önemli: İç içe geçmiş üçgenlerde ortak açıları doğru belirlemek, benzerlik oranını kurmanın anahtarıdır.
28:36Açı-Açı-Açı Benzerliği ile İlgili Soru Çözümü - 4
- AB dik BD, ED dik BD, BC = CD, AB = 9 cm, DE = 4 cm olarak verilmiştir.
- BC ve CD eşit olduğu için bu kenarlara x denir.
- Açıların eşitliği (A, B, 90 derece) kullanılarak benzer üçgenler belirlenir.
- B açısının karşısındaki kenarlar (x ve 4) ve A açısının karşısındaki kenarlar (9 ve x) oranlanarak x değeri bulunur.
Tahtadaki formüller
- x/4 = 9/x
- x^2 = 36
- x = 6
Önemli: Dik üçgenlerde kenarların eşitliği ve açıların benzerliği, Pisagor teoremine benzer şekilde kullanılabilir.
29:41Açı-Açı-Açı Benzerliği ile İlgili Soru Çözümü - 5
- ABC üçgeninde m(BAD) = m(ACB), AB=12 cm, AD=12 cm, AC=12 cm, DC=9 cm olarak verilmiştir.
- Açıların eşitliği (A, A+B, A+B) kullanılarak benzer üçgenler belirlenir.
- Büyük üçgen ile küçük üçgen arasındaki benzerlik oranı kurulur.
- A+B açısının karşısındaki kenarlar (x ve 12) ve A açısının karşısındaki kenarlar (3 ve x) oranlanarak x değeri bulunur.
Tahtadaki formüller
- x/12 = 3/x
- x^2 = 36
- x = 6
Önemli: İkizkenar üçgen özelliklerini benzerlik oranına dahil etmek, çözümde kolaylık sağlar.
30:00Kenar-Açı-Kenar Benzerlik Teoremi
- İki üçgenin karşılıklı ikişer kenarı orantılı ve bu kenarların arasındaki açılar eşit ise bu üçgenler benzerdir.
- Bir açının eşit olması ve bu açıyı oluşturan kenarların oranının eşit olması benzerlik için yeterlidir.
Tahtadaki formüller
- |AB|/|DE| = |AC|/|DF|
- m(A) = m(D)
Önemli: Kenar-Açı-Kenar benzerliği, üçgenlerin sadece bir açısının ve bu açıyı çevreleyen kenarların oranının eşit olması durumunda geçerlidir.
33:22Kenar-Açı-Kenar Benzerliği ile İlgili Soru Çözümü - 6
- E, C, B doğrusal, A, C, D doğrusal, AB=6 cm, BC=2 cm, CD=4 cm, ED=x olarak verilmiştir.
- İki üçgenin (ABC ve EDC) benzerliği Kenar-Açı-Kenar teoremi ile incelenir.
- İki açının karşılıklı kenarları oranlanır (2/4 ve 3/6).
- Oranlar eşit olduğu için diğer kenarlar da aynı oranda olmalıdır (4/x).
Tahtadaki formüller
- 2/4 = 3/6
- 2/4 = 4/x
- 2x = 16
- x = 8
Önemli: Kenar-Açı-Kenar benzerliğinde, karşılıklı kenarların oranlarının ve aralarındaki açının eşit olması önemlidir.
36:00Kenar-Açı-Kenar Benzerliği ile İlgili Soru Çözümü - 7
- ABC üçgeninde AD=3 cm, AE=5 cm, EB=1 cm, BC=8 cm, DE=x olarak verilmiştir.
- Ortak A açısı ve kenarların oranları kullanılarak benzerlik aranır.
- Küçük üçgenin kenarları (3 ve 5), büyük üçgenin kenarları (5 ve 6) olarak alınır.
- Kenar oranları (3/6 = 5/10) eşit olduğu için açılar da eşit olur.
- x'in 8'e oranı, kenar oranlarına eşitlenerek x değeri bulunur.
Tahtadaki formüller
- 3/6 = 5/10
- x/8 = 1/2
- 2x = 8
- x = 4
Önemli: Sınavda benzerlik sorularında, önce dik üçgen, özel üçgen, kenarortay, açıortay gibi durumlar kontrol edilmeli, bunlar yoksa benzerlik düşünülmelidir.
36:33Kenar-Kenar-Kenar Benzerlik Teoremi
- İki üçgenin karşılıklı kenarları orantılı ise bu üçgenler benzerdir.
- Kenarların oranları benzer ise, aynı zamanda açıları da eşittir.
Tahtadaki formüller
- a/d = b/e = c/f
- ABC ~ DEF
- m(A) = m(D)
- m(B) = m(E)
- m(C) = m(F)
37:32Kenar-Kenar-Kenar Benzerlik Teoremi Uygulama
- Verilen iki üçgenin kenar oranları kontrol edilir.
- Kenar oranları eşitse, karşılıklı açıların da eşit olduğu bulunur.
- Bu eşitlikten bilinmeyen açı değeri hesaplanır.
Tahtadaki formüller
- 8/16 = 4/8 = 5/10
- α + 25 = 80
- α = 55
Önemli: Kenar oranlarını bularak açıların eşitliğini yakalamak kritik bir noktadır.
39:56Temel Benzerlik Teoremi
- Bir üçgenin herhangi bir kenarına paralel bir doğru parçası çizilirse, iki üçgen elde edilir.
- Bu iki üçgen benzerdir.
Tahtadaki formüller
- DE || BC
- m(ADE) = m(ABC)
- m(AED) = m(ACB)
- ADE ~ ABC
- AD/AB = AE/AC = DE/BC
- AD/DB = AE/EC